Σημαντικές εξελίξεις στις σχέσεις των ΗΠΑ με την Ευρώπη για την Αρκτική ανακοίνωσε ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, μετά τη συνάντησή του με τον γενικό γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός.
Οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε ένα στρατηγικό σχέδιο συνεργασίας που θα περιλαμβάνει την κοινή ανάπτυξη της αντιπυραυλικής ασπίδας «Χρυσός Θόλος» και την εξόρυξη ορυκτών στη Γροιλανδία, περιοχή η οποία, όπως τονίστηκε, θα έχει καθοριστική γεωπολιτική σημασία για το μέλλον.
Ο Τραμπ, μιλώντας στο CNBC, αποκάλυψε ότι η συμφωνία αυτή, η οποία αναμένεται να έχει διάρκεια «για πάντα», θα επεκταθεί σε ολόκληρη την Αρκτική και θα περιλαμβάνει στρατιωτική, ενεργειακή και οικονομική συνεργασία. Όπως ανέφερε, οι ευρωπαίοι σύμμαχοι θα έχουν σημαντικό ρόλο τόσο στην ανάπτυξη του συστήματος «Χρυσός Θόλος» όσο και στην εκμετάλλευση των πλουσίων φυσικών πόρων της Γροιλανδίας.
«Θα συμμετάσχουν στο πρόγραμμα “Χρυσός Θόλος” και στην εξόρυξη ορυκτών, ακριβώς όπως και εμείς», δήλωσε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος των ΗΠΑ. Παρά τις θετικές δηλώσεις, ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι η συμφωνία είναι «λίγο περίπλοκη», χωρίς ωστόσο να παραλείψει να εκφράσει την ικανοποίησή του για την προώθησή της.
Η συμφωνία, αν τελικά ολοκληρωθεί, αναμένεται να προκαλέσει έντονες αντιδράσεις στη Δανία, η οποία διαχειρίζεται τη Γροιλανδία, καθώς η προσδοκία μόνιμης στρατιωτικής και οικονομικής παρουσίας των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ στην περιοχή δημιουργεί ζητήματα εθνικής κυριαρχίας. Μάλιστα, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης, ο Τραμπ έκανε σαφή αναφορά στις αντιρρήσεις του Δανού υπουργού Εξωτερικών, επισημαίνοντας ότι προτιμά να συζητά απευθείας τα θέματα αντί να ενημερώνεται από «δεύτερο χέρι».
Το θέμα της Γροιλανδίας είχε προκαλέσει ένταση και το 2019, όταν ο Τραμπ πρότεινε την αγορά του νησιού, κάτι που απορρίφθηκε κατηγορηματικά από την Κοπεγχάγη. Τώρα, ωστόσο, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να επαναφέρει το ζήτημα μέσω στρατηγικής συνεργασίας με το ΝΑΤΟ.
Η ανάπτυξη του «Χρυσού Θόλου», συστήματος αντιπυραυλικής άμυνας που βρίσκεται στο επίκεντρο των αμερικανικών στρατηγικών σχεδιασμών, συνδέεται άμεσα με τη στρατηγική επέκταση του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Η περιοχή αυτή, λόγω της κλιματικής αλλαγής και της αυξανόμενης στρατιωτικής δραστηριότητας της Ρωσίας, αποκτά όλο και μεγαλύτερη σημασία. Η συμφωνία Τραμπ και Ρούτε επιδιώκει να εξασφαλίσει τον έλεγχο της Αρκτικής μέσω συνεργασιών που επεκτείνονται από τον τομέα της άμυνας μέχρι την εκμετάλλευση των πλουσίων φυσικών πόρων της περιοχής.
Η ανακοίνωση της συμφωνίας είχε θετική αντίκτυπο στις διεθνείς αγορές, καθώς σύμφωνα με τον Τραμπ, δεν θα εφαρμοστούν οι δασμοί που είχαν προγραμματιστεί για την 1η Φεβρουαρίου, βελτιώνοντας το οικονομικό κλίμα. Ωστόσο, παραμένει άγνωστο πώς θα εξελιχθεί η διπλωματική σχέση με τη Δανία, καθώς και το πώς θα αντιδράσουν άλλοι παίκτες της διεθνούς σκηνής, ιδιαίτερα η Ρωσία, που βλέπει την Αρκτική ως περιοχή στρατηγικής σημασίας για τα συμφέροντά της.
Η συμφωνία αυτή φέρνει τη συνεργασία των ΗΠΑ και του ΝΑΤΟ σε μια νέα εποχή, με στρατηγικές επιπτώσεις που θα καθορίσουν τις ισορροπίες στην Αρκτική και την ευρύτερη περιοχή της Βόρειας Ευρώπης για τα επόμενα χρόνια.