«Η κόρη μας δεν βρέθηκε τυχαία στο λάθος μέρος. Πήγε εκεί που της μάθαμε να πηγαίνει για να προστατευτεί» είπε μεταξύ άλλων συγκινημένη στο ευρωκοινοβούλιο η Δέσποινα Καλλέα, μητέρα της Κυριακής Γρίβα που δολοφονήθηκε έξω από το αστυνομικό τμήμα από τον πρώην σύντροφ;o της. Το tvxs δημοσιεύει ολόκληρη την ομιλία της μαζί και το επίμαχο βίντεο στο πλαίσιο της εκδήλωσης Γυναικοκτονίες: 8+1 ιστορίες που οργάνωσε ο Κώστας Αρβανίτης και η LEFT στο Ευρωκοινοβούλιο.
ΔΕΣΠΟΙΝΑ ΚΑΛΛΕΑ – ΜΗΤΕΡΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ ΓΡΙΒΑ
Αξιότιμε κύριε Αρβανίτη,
κυρίες και κύριοι ευρωβουλευτές,
Θα ξεκινήσω με μία φράση που έχει χαραχθεί τόσο στη μνήμη τη δική μου όσο και στη συλλογική μνήμη των ανθρώπων που τάσσονται δικαίως υπέρ της πρόληψης και του όρου γυναικοκτονία: «Το περιπολικό δεν είναι ταξί».
Αυτή η φράση ειπώθηκε λίγο πριν δολοφονηθεί η κόρη μου.
Δεν ειπώθηκε σε κάποιον δρόμο.
Δεν ειπώθηκε σε μια συζήτηση.
Ειπώθηκε από αστυνομικά όργανα σε θέσεις ευθύνης,
που είχαν μπροστά τους μια γυναίκα τρομοκρατημένη σε άμεσο κίνδυνο.
Ονομάζομαι Δέσποινα Καλλέα.
Είμαι η μητέρα της Κυριακής Γρίβα.
Η κόρη μου δεν βρέθηκε τυχαία σε λάθος μέρος.
Πήγε εκεί που της μάθαμε να πηγαίνει για να προστατευτεί.
Πήγε στο κράτος.
Η Κυριακή φοβόταν.
Δεν είχε απλώς ανησυχία.
Είχε φόβο.
Και βρήκε το κουράγιο να το φωνάξει δυνατά.
Πήγε σε αστυνομικό τμήμα.
Μίλησε.
Ζήτησε προστασία.
Αυτή είναι μια στιγμή που οι περισσότερες γυναίκες δεν φτάνουν ποτέ.
Είναι η στιγμή που έχουν ήδη ξεπεράσει την ενοχή, την αμφιβολία, τον φόβο ότι δεν θα τις πιστέψουν.
Και όταν μια γυναίκα φτάνει εκεί, δεν χρειάζεται συμβουλή.
Χρειάζεται ασφάλεια.
Το κράτος ήταν παρόν.
Το προσωπικό ήταν παρόν.
Το κτίριο ήταν παρόν.
Αλλά η προστασία απούσα.
Η Κυριακή έφυγε από το τμήμα όπως μπήκε:
μόνη.
Χωρίς συνοδεία.
Χωρίς μέτρα.
Χωρίς σχέδιο.
Χωρίς καμία αξιολόγηση.
Δολοφονήθηκε έξω από το αστυνομικό τμήμα.
Θέλω να σταθούμε εδώ.
Γιατί αυτό δεν είναι μια ιστορία για το τι δεν έγινε.
Είναι μια ιστορία για το τι θα μπορούσε να είχε αποτραπεί.
Η κόρη μου δεν δολοφονήθηκε επειδή δεν ζήτησε βοήθεια.
Δολοφονήθηκε αφού τη ζήτησε.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα.
Στην υπόθεση της Κυριακής δεν χωράει η λέξη «αν».
Δεν χωράει η λέξη «ίσως».
Δεν χωράει η λέξη «δεν ξέραμε».
Το σύστημα ήταν εκεί.
Και δεν ήξερε τι να κάνει.
Και εδώ βρίσκεται το μεγαλύτερο πρόβλημα:
Η αστυνομία δεν έχει εκπαιδευτεί να αξιολογεί τον κίνδυνο έμφυλης βίας.
Δεν έχει εργαλεία.
Δεν έχει πρωτόκολλα.
Δεν έχει κοινή γλώσσα.
Αντιμετωπίζει τον φόβο ως υποκειμενικό συναίσθημα.
Την απειλή ως απλή «διαφορά».
Τον κίνδυνο ως υπερβολή.
Και έτσι, όταν μια γυναίκα λέει «φοβάμαι», το σύστημα ακούει «δεν υπάρχει ακόμα κάτι χειροπιαστό».
Αλλά η έμφυλη βία δεν προειδοποιεί με χαρτιά.
Προειδοποιεί με φόβο.
Και αυτόν τον φόβο η αστυνομία δεν έμαθε ποτέ να τον διαβάζει.
Το περιπολικό δεν είναι ταξί.
Αλλά είναι μέσο προστασίας.
Και εκείνη τη μέρα, αν το κράτος είχε λειτουργήσει ως κράτος, η κόρη μου δεν θα είχε φύγει μόνη.
Θα είχε συνοδεία.
Θα είχε χρόνο.
Θα είχε ζωή.
Μετά τη δολοφονία της Κυριακής, μας είπαν πολλά.
Μας είπαν ότι «δεν υπήρχε καταγγελία».
Μας είπαν ότι «δεν υπήρχε ένταλμα».
Μας είπαν ότι «δεν προβλέπεται».
Αλλά εγώ ρωτώ:
Τι προβλέπεται για μια γυναίκα που ζητά βοήθεια
και το κράτος της λέει να φύγει;
Τι προβλέπεται όταν η αστυνομική αδράνεια
σκοτώνει;
Η υπόθεση της κόρης μου δεν αποκαλύπτει ένα κενό νόμου.
Αποκαλύπτει ένα κενό αντίληψης.
Ότι η έμφυλη βία δεν αντιμετωπίζεται ως άμεση απειλή ζωής.
Αντιμετωπίζεται ως ενόχληση μέχρι να γίνει έγκλημα.
Και τότε είναι αργά.
Στέκομαι σήμερα εδώ για να ζητήσω από την Ευρώπη να αναλάβει ευθύνη εκεί που τα κράτη αποτυγχάνουν.
Ζητώ:
Να υπάρξουν δεσμευτικά ευρωπαϊκά πρωτόκολλα αξιολόγησης κινδύνου για έμφυλη βία, υποχρεωτικά για όλα τα αστυνομικά σώματα.
Να εκπαιδευτούν οι αστυνομικοί να αναγνωρίζουν τον φόβο ως ένδειξη επικείμενης απειλής και όχι ως υποκειμενική αίσθηση.
Να απαγορεύεται ρητά η αποχώρηση γυναίκας που ζητά προστασία χωρίς συνοδεία ή άμεσα μέτρα, όταν υπάρχει δηλωμένος φόβος.
Να υπάρχει λογοδοσία όταν η αστυνομία δεν παρεμβαίνει.
Γιατί χωρίς λογοδοσία, η αδράνεια επαναλαμβάνεται.
Και να αναγνωριστεί ότι όταν το κράτος είναι παρόν και δεν προστατεύει,
αυτό συνιστά θεσμική βία.
Η Κυριακή δεν είναι πια εδώ.
Αλλά η στιγμή που στάθηκε μπροστά στο κράτος και είπε «φοβάμαι» υπάρχει.
Και αυτή η στιγμή δεν μπορεί να ξεχαστεί.
Αν η Ευρώπη θέλει να μιλά για ανθρώπινα δικαιώματα,
ας ξεκινήσει από το πιο βασικό:
καμία γυναίκα που ζητά προστασία
δεν πρέπει να φεύγει μόνη.
Σας ευχαριστώ.