Οι επιστήμονες εντόπισαν στο Διάστημα ένα εκτεταμένο, ραβδόμορφο νέφος από άτομα σιδήρου, το οποίο ενδέχεται να προσφέρει πολύτιμες ενδείξεις για την εξέλιξη και το μακρινό μέλλον της Γης.
Σύμφωνα με το BBC, εντυπωσιακή αυτή δομή ανακαλύφθηκε στο εσωτερικό του Δακτυλιοειδούς Νεφελώματος, ενός γνωστού και ιδιαίτερα πολύχρωμου νεφελώματος που σχηματίστηκε όταν ένα άστρο παρόμοιο με τον Ήλιο, στο τελικό στάδιο της ζωής του, αποβολήσε τα εξωτερικά του στρώματα. Το νέφος έχει πλάτος περίπου 500 φορές μεγαλύτερο από την τροχιά του Πλούτωνα και βρίσκεται σε απόσταση 2.283 ετών φωτός από τη Γη.
Τη «ράβδο» εντόπισαν αστρονόμοι από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και το University College London, αξιοποιώντας ένα νέο τηλεσκοπικό όργανο με την ονομασία WHT Enhanced Area Velocity Explorer (Weave).
Παρότι η ακριβής προέλευσή της παραμένει ασαφής, οι επικρατέστερες θεωρίες για τον σχηματισμό της υποδηλώνουν ότι θα μπορούσε να προσφέρει στοιχεία για το πώς θα εξελιχθεί κάποτε και το δικό μας πλανητικό σύστημα.
Μία εκδοχή θέλει το νέφος να δημιουργήθηκε ταυτόχρονα με το νεφέλωμα, κατά την κατάρρευση του μητρικού άστρου. Μια δεύτερη, εξίσου ενδιαφέρουσα θεωρία, υποστηρίζει ότι πρόκειται για υπολείμματα ενός βραχώδους πλανήτη που καταστράφηκε όταν το άστρο διογκώθηκε. Αν αυτό ισχύει, τότε το φαινόμενο θα μπορούσε να αποτελεί μια «ματιά στο μέλλον» της Γης, καθώς ο Ήλιος αναμένεται σε μερικά δισεκατομμύρια χρόνια να αποβάλει τα εξωτερικά του στρώματα, καταπίνοντας τον πλανήτη μας.
Η ερευνητική ομάδα ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε επιπλέον παρατηρήσεις, προκειμένου να προσδιορίσει με ακρίβεια τη φύση της «ράβδου σιδήρου», την προέλευσή της και τις πληροφορίες που μπορεί να αποκαλύψει.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Ρότζερ Γουέσον, από το Πανεπιστήμιο του Κάρντιφ και το UCL, σημείωσε ότι, αν και το Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα έχει μελετηθεί εκτενώς στο παρελθόν, το Weave επέτρεψε στους επιστήμονες «να το δουν με έναν εντελώς νέο τρόπο, αποκαλύπτοντας πρωτοφανή επίπεδα λεπτομέρειας».
Όπως εξήγησε, η συνεχής λήψη φασμάτων σε ολόκληρο το νεφέλωμα δίνει τη δυνατότητα δημιουργίας εικόνων σε οποιοδήποτε μήκος κύματος και ακριβούς χαρτογράφησης της χημικής σύστασης κάθε περιοχής. «Όταν επεξεργαστήκαμε τα δεδομένα, ξεχώρισε ξεκάθαρα μια έως τότε άγνωστη “ράβδος” ιονισμένων ατόμων σιδήρου στο κέντρο του εμβληματικού δακτυλίου», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Η συν-συγγραφέας καθηγήτρια Τζάνετ Ντρου πρόσθεσε ότι απαιτείται περαιτέρω μελέτη, ιδίως για να διαπιστωθεί αν συνυπάρχουν και άλλα χημικά στοιχεία μαζί με τον σίδηρο, καθώς αυτό θα βοηθήσει τους επιστήμονες να επιλέξουν το κατάλληλο θεωρητικό μοντέλο ερμηνείας.
Το Weave αναμένεται να πραγματοποιήσει οκτώ ερευνητικές αποστολές μέσα στην επόμενη πενταετία, με στόχους που εκτείνονται από κοντινούς λευκούς νάνους – δηλαδή νεκρά άστρα – έως εξαιρετικά απομακρυσμένους γαλαξίες.
Ο δρ Γουέσον κατέληξε λέγοντας ότι θα ήταν παράδοξο αν η ράβδος σιδήρου στο Δακτυλιοειδές Νεφέλωμα ήταν μοναδική. «Ελπίζουμε ότι, καθώς μελετάμε περισσότερα νεφελώματα που σχηματίστηκαν με παρόμοιο τρόπο, θα εντοπίσουμε και άλλα αντίστοιχα παραδείγματα, κάτι που θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα την προέλευση του σιδήρου στο Σύμπαν».