Ο πρώτος γύρος των πορτογαλικών προεδρικών εκλογών της 18ης Ιανουαρίου ανέδειξε ως πρώτο τον σοσιαλιστή υποψήφιο Αντόνιο Ζοσέ Σεγούρο, ο οποίος συγκέντρωσε 31,1%, αφήνοντας στη δεύτερη θέση τον ηγέτη του ακροδεξιού Chega, Αντρέ Βεντούρα, που έλαβε 23,5% των ψήφων. Ads Δεδομένου ότι κανείς από τους έντεκα υποψηφίους δεν ξεπέρασε το 50%, οι δύο επικρατέστεροι θα αναμετρηθούν στις 8 Φεβρουαρίου.
Ο Σεγούρο, 63 ετών, πρώην γενικός γραμματέας του Σοσιαλιστικού Κόμματος, αποτέλεσε μια απρόσμενα ισχυρή επιλογή για την κεντροαριστερά. Έχοντας αποσυρθεί από την ενεργό πολιτική σκηνή για σχεδόν μια δεκαετία, επανήλθε με περιορισμένη αρχική στήριξη από το κόμμα του, το οποίο βρίσκεται σε αδύναμη κοινοβουλευτική θέση, έχοντας υποβιβαστεί σε τρίτη δύναμη στη Βουλή.
Παρ’ όλα αυτά, ξεπέρασε τις δημοσκοπήσεις που τον παρουσίαζαν ως outsider. Δήλωσε ότι «με τη νίκη μας, κέρδισε η δημοκρατία», καλώντας παράλληλα «τους προοδευτικούς» να ενωθούν «για να νικήσουν τους εξτρεμισμούς» και «αυτούς που σπέρνουν το μίσος». Ads Μεγάλη ήττα υπέστη ο υποψήφιος του κυβερνώντος (κεντροδεξιού) Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος που κατέλαβε μόλις την πέμπτη θέση με ποσοστό 11,3 %. Η Αριστερά (Bloco) καταποντίστηκε υποχωρώντας από το 10% το 2019 στο 2,1%.
Ο 43χρονος ακροδεξιός Αντρέ Βεντούρα ερμήνευσε το αποτέλεσμα ως απόδειξη βαθιάς αλλαγής στο πολιτικό τοπίο. Αυτοχαρακτηριζόμενος «υποψήφιος του λαού», υποσχέθηκε να «βάλει τάξη» στη χώρα και με επικεφαλής τον ίδιο να «συγκεντρωθεί όλη η δεξιά για να νικήσει τον σοσιαλισμό».
Σε μόλις έξι χρόνια το κόμμα του, το Chega, κυριολεκτικά απογειώθηκε. Ο ίδιος εισήλθε στο κοινοβούλιο ως μοναδικός βουλευτής το 2019. Το 2021 συγκέντρωσε 11,9% στις προεδρικές εκλογές, ενώ στις πρόσφατες βουλευτικές εκλογές το Chega κατέγραψε 22,8% και απέσπασε 60 έδρες από τις 230, κερδίζοντας τη θέση της αξιωματικής αντιπολίτευσης.
Τα αποτελέσματα στις προεδρικές εκλογές από το το 2019 έως σήμερα
1. Με τα κόκκινα το Σοσιαλιστικό Κόμμα2. Με τα κίτρινα το Κεντροδεξιό Σοσιαλδημοκρατικό3. Με τα μαύρα το CHEGA (το ακροδεξιό)4. Με τα μπλε το Φιλελεύθερο5. Με το έντονο κόκκινο το Μπλόκο της Αριστεράς Η αναμέτρηση ενός σοσιαλιστή υποψηφίου με έναν ηγέτη της ακροδεξιάς στον δεύτερο γύρο, αποτελεί σπάνιο γεγονός στη σύγχρονη πορτογαλική πολιτική ιστορία μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας το 1974.
Ο κεντροδεξιός πρωθυπουργός Λουίς Μοντενέγκρο, επικεφαλής της κυβέρνησης μειοψηφίας, δήλωσε ότι το κόμμα του «δεν θα δώσει καμία οδηγία ψήφου». Οι δημοσκοπήσεις εξακολουθούν να προβλέπουν για τον δεύτερο γύρο την ήττα του ακροδεξιού υποψήφιου.
