Με σοβαρές επιφυλάξεις και ανησυχία αντέδρασαν κυβερνήσεις διεθνώς αναφορικά με την πρόσκληση που απηύθυνε ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για συμμετοχή στην πρωτοβουλία του για «Συμβούλιο Ειρήνης» που στοχεύει στην επίλυση συρράξεων παγκοσμίως, ένα σχέδιο που διπλωμάτες λένε πως θα μπορούσε να πλήξει το έργο των Ηνωμένων Εθνών.
Μονάχα η Ουγγαρία, ο ηγέτης της οποίας είναι ένας στενός σύμμαχος του Τραμπ, αποδέχθηκε χωρίς δεύτερη σκέψη την πρόσκληση, την οποία ο Αμερικανός πρόεδρος απηύθυνε σε περίπου 60 κράτη και άρχισε να αποστέλλεται σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες το Σάββατο, σύμφωνα με διπλωμάτες.
Άλλες κυβερνήσεις εμφανίστηκαν διστακτικές στο να προβούν σε δημόσιες δηλώσεις, αφήνοντας αξιωματούχους να εκφράζουν ανησυχίες ανώνυμα σχετικά με τον αντίκτυπο στο έργο των Ηνωμένων Εθνών.
Του συμβουλίου θα προεδρεύει εφόρου ζωής ο Τραμπ και θα ξεκινήσει με τη διαχείριση του πολέμου στη Γάζα και κατόπιν θα επεκταθεί προκειμένου να αντιμετωπίσει άλλες συρράξεις, σύμφωνα με ένα αντίγραφο της επιστολής που ένα προσχέδιο του Καταστατικού που περιήλθε στη γνώση του Reuters.
Η θητεία των κρατών μελών θα περιορίζεται στα τρία χρόνια, εκτός κι αν καταβάλουν το καθένα 1 δισεκατομμύριο δολάρια προκειμένου να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητες του Συμβουλίου και να κερδίσουν μια μόνιμη συμμετοχή, λέει η επιστολή.
«Αυτό απλά προσφέρει μόνιμη ιδιότητα μέλους σε χώρες εταίρους που επιδεικνύουν βαθιά δέσμευση στην ειρήνη, την ασφάλεια και την ευημερία», επισήμανε ο Λευκός Οίκος σε μια ανάρτηση στο Χ.
«Κάθε Κράτος Μέλος θα υπηρετεί για θητεία που δεν θα υπερβαίνει τα τρία έτη από την έναρξη ισχύος του παρόντος Χάρτη, με δυνατότητα ανανέωσης από τον Πρόεδρο. Η τριετής θητεία μέλους δεν θα ισχύει για τα Κράτη Μέλη που συνεισφέρουν περισσότερα από 1.000.000.000 δολάρια ΗΠΑ σε μετρητά στο Συμβούλιο Ειρήνης εντός του πρώτου έτους από την έναρξη ισχύος του Χάρτη», αναφέρει το προσχέδιο, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg.
Το διοικητικό συμβούλιο περιγράφεται στον χάρτη ως «ένας διεθνής οργανισμός που επιδιώκει να προωθήσει τη σταθερότητα, να αποκαταστήσει αξιόπιστη και νόμιμη διακυβέρνηση και να διασφαλίσει διαρκή ειρήνη σε περιοχές που επηρεάζονται ή απειλούνται από συγκρούσεις».
Το Συμβούλιο Ειρήνης θα συγκαλεί συνεδριάσεις ψηφοφορίας τουλάχιστον ετησίως και «σε επιπλέον ώρες και τοποθεσίες που ο Πρόεδρος κρίνει κατάλληλες», αναφέρει το προσχέδιο του καταστατικού. Η ημερήσια διάταξη θα υπόκειται στην έγκριση του προέδρου. Το συμβούλιο ειρήνης θα πραγματοποιεί τακτικές συνεδριάσεις χωρίς δικαίωμα ψήφου με το εκτελεστικό του συμβούλιο. Τέτοιες συνεδριάσεις θα συγκαλούνται τουλάχιστον ανά τρίμηνο.
Ο Τραμπ θα έχει επίσης την εξουσία να απομακρύνει ένα μέλος, υπό την επιφύλαξη βέτο από την πλειοψηφία των δύο τρίτων των κρατών μελών.
Η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, σε επίσκεψη στη Νότια Κορέα, είπε σε δημοσιογράφους πως η χώρα της είναι «έτοιμη να συνεισφέρει», αν και δεν είναι σαφές εάν αναφερόταν συγκεκριμένα στη Γάζα ή σε μια ευρύτερη ειρήνη.
Από την πλευρά του ο πρωθυπουργός του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ είπε σήμερα πως συμφώνησε καταρχήν στο Συμβούλιο Ειρήνης του Τραμπ για τη Γάζα, αν και οι λεπτομέρειες δεν έχουν οριστικοποιηθεί.
Η θητεία του Συμβουλίου Ειρήνης εξουσιοδοτήθηκε μονάχα από το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έως το 2027 και επικεντρώνονταν αποκλειστικά στον πόλεμο στη Γάζα.
Η ενσωμάτωση ενός «καταστατικού» στην επιστολή-πρόσκληση ήγειρε ανησυχίες μεταξύ ορισμένων ευρωπαϊκών κυβερνήσεων ότι θα μπορούσε να υπονομεύει το έργο των Ηνωμένω Εθνών, τα οποία ο Τραμπ κατηγορεί ότι δεν στηρίζουν τις προσπάθειές του να τερματίσει συρράξεις σε ολόκληρο τον κόσμο.
«Πρόκειται για τα Ηνωμένα Έθνη του Τραμπ που αψηφούν τις θεμελιώδεις αρχές του Χάρτη των ΗΕ», επισήμανε ένας διπλωμάτης στο Reuters.
Άλλοι τρεις διπλωμάτες δυτικών χωρών είπαν πως φαίνεται πως θα υπονόμευε τα Ηνωμένα Έθνη εάν προχωρούσε.
Άλλοι τρεις διπλωμάτες και μία ισραηλινή πηγή ανέφεραν πως ο Τραμπ ήθελε το Συμβούλιο Ειρήνης να έχει τελικά έναν ευρύτερο ρόλο πέραν της Γάζας και θα επόπτευε τους άλλους πολέμους που ο Τραμπ έχει πει πως έχει διευθετήσει.
Οι ηγέτες της Γαλλίας, Γερμανίας, Ιταλίας, Ουγγαρίας, Αυστραλίας, Καναδά, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και μεγάλων δυνάμεων της Μέσης Ανατολής έχουν κληθεί, μεταξύ άλλων, να συμμετάσχουν στο Συμβούλιο Ειρήνης, σύμφωνα με αξιωματούχους.
«Σκοτεινές Εποχές»: Αντιδράσεις για τα σχέδια Τραμπ για ένα ευρύτερο «Συμβούλιο Ειρήνης»
«Το να κηρυχθεί αυτή η διαρκής ειρήνης απαιτεί ρεαλιστική κρίση, λογικές λύσεις και το θάρρος να απομακρυνθούμε από προσεγγίσεις και θεσμούς που πολύ συχνά έχουν αποτύχει», λέει το έγγραφο.
Σε μια πιθανή νύξη προς τα Ηνωμένα Έθνη, το έγγραφο προσθέτει ότι υπήρχε μια «ανάγκη για ένα πιο επιδέξιο και αποτελεσματικό διεθνές σώμα οικοδόμησης της ειρήνης».
Ο Τραμπ λέει στην επιστολή ότι το Συμβούλιο θα συγκληθεί στο εγγύς μέλλον προσθέτοντας: «Αυτό το συμβούλιο θα είναι μοναδικό, δεν θα έχει υπάρξει τίποτα σαν αυτό».
Σε δημόσιες δηλώσεις, απαντώντας σε ερώτημα δημοσιογράφου, μία υψηλόβαθμη αξιωματούχος του ΟΗΕ δεν αναφέρθηκε άμεσα στο σχέδιο, όμως επισήμανε πως τα Ηνωμένα Έθνη είναι ο μοναδικός θεσμός με την ηθική και νόμιμη δυνατότητα να φέρνει κοντά κάθε έθνος, μικρό ή μεγάλο.
«Και εάν το αμφισβητήσουμε αυτό.. θα γυρίσουμε πίσω, σε πολύ, πολύ σκοτεινές εποχές», δήλωσε η Αναλένα Μπέρμποκ, πρόεδρος της Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, στο Sky News, προσθέτοντας πως εναπόκειται σε κάθε κράτος να αποφασίσει τι θα κάνει.