Στις ευθύνες της διοίκησης του ΟΠΕΚΕΠΕ στάθηκε ο πρώην πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ (2000–2016), Τζανέτος Καραμίχας, κατά την κατάθεσή του στην Εξεταστική Επιτροπή της Βουλής για το σκάνδαλο των παράνομων αγροτικών επιδοτήσεων. Παράλληλα, άφησε αιχμές, σημειώνοντας ότι «υπουργοί που παραμένουν κατά μέσο όρο έναν χρόνο στο τιμόνι, υπογράφουν πολύ εύκολα».
Ο μάρτυρας δεν απέκρυψε τις ευθύνες μερίδας αγροτών, ωστόσο καταλόγισε σημαντικό μέρος της ευθύνης σε μεταποιητές και ελεγκτικούς μηχανισμούς. Όπως ανέφερε, «υπάρχει υπερβολική ενοχοποίηση των αγροτών· δεν είναι ότι δεν φταίνε, αλλά δεν ήταν αυτοί που επινόησαν το σύστημα. Το έκαναν οι μεταποιητές, ενώ συμμετείχαν και πολλοί από τον δημόσιο τομέα, με ελεγκτές να συμπράττουν».
Μετά την κατάθεση Καραμίχα, πηγές της αξιωματικής αντιπολίτευσης τόνισαν ότι ο πρώην πρόεδρος της ΠΑΣΕΓΕΣ ανέδειξε τις βαριές ευθύνες τόσο των διοικήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ όσο και του τεχνικού συμβούλου στη διόγκωση του σκανδάλου.
Από την άλλη πλευρά, πηγές της Νέας Δημοκρατίας υποστήριξαν ότι η μαρτυρία Καραμίχα «ουσιαστικά κατέδειξε πως έως το 2006 οι διαδικασίες γίνονταν μόνο βάσει δηλώσεων, χωρίς κτηματολόγιο, δασικούς χάρτες ή ψηφιακά εργαλεία – δεδομένα που, όπως λένε, η ΝΔ έχει πλέον αλλάξει».
Σύμφωνα με πηγές του ΠΑΣΟΚ, η σημερινή κατάθεση του κ. Καραμίχα επιβεβαίωσε, μέσα από την πολυετή εμπειρία του, την ύπαρξη σκανδάλου στον ΟΠΕΚΕΠΕ με καθοδήγηση. Όπως υποστηρίζουν, αυτό προκύπτει και από τους αποκαλυπτικούς διαλόγους των νόμιμων επισυνδέσεων στη δικογραφία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, οι οποίοι φέρονται να δείχνουν μεθοδεύσεις κυβερνητικών στελεχών με αγροτοσυνδικαλιστές της ΝΔ και διευθυντικά στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Οι ίδιες πηγές σημειώνουν ότι οι στρεβλώσεις προηγούμενων ετών –κυρίως μεταξύ ενδιάμεσων μεταποιητών και ορισμένων αγροτών– δεν ήταν συντονισμένες, σε αντίθεση με την περίοδο όπου, όπως κατατέθηκε, στον ΟΠΕΚΕΠΕ δρούσε οργανωμένο δίκτυο.
Κατά τις ίδιες πληροφορίες, ο κ. Καραμίχας ανέφερε ότι επί σειρά ετών δεν είχε επαφές με υπηρεσιακούς παράγοντες του υπουργείου ή του ΟΠΕΚΕΠΕ, ούτε επισκεπτόταν το γραφείο του προέδρου του Οργανισμού. Επανέλαβε, δε, τις σοβαρές ευθύνες των διοικήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ και του τεχνικού συμβούλου, καθώς –αν και επέβλεπαν από κοινού το σύστημα– δεν προειδοποίησαν ούτε έλαβαν μέτρα.
Σε ερωτήσεις βουλευτών του ΠΑΣΟΚ για τα βοσκοτόπια χωρίς ζώα, χαρακτήρισε τον τρόπο κατανομής του εθνικού αποθέματος απολύτως λανθασμένο, υπογραμμίζοντας ότι αυτό συνιστά την ουσία του σκανδάλου. Επιπλέον, υπενθύμισε ότι ο τεχνικός σύμβουλος συνεργάστηκε για πρώτη φορά με τον ΟΠΕΚΕΠΕ το 2006, επί κυβέρνησης ΝΔ, ενώ το 2007 το τότε υπουργείο Γεωργίας ζήτησε από την ΠΑΣΕΓΕΣ συνεργασία για καλύτερο συντονισμό.
Αναφορικά με τα ΚΥΔ, οι ίδιες πηγές μεταφέρουν ότι ο κ. Καραμίχας υποστήριξε πως δεν θα έπρεπε να λειτουργούν «ευκαιριακά» ΚΥΔ, αλλά μόνο δομημένες επιχειρήσεις προς όφελος των παραγωγών. Τόνισε, ωστόσο, ότι τα ΚΥΔ από μόνα τους δεν ευθύνονται για το σκάνδαλο· καθοριστικό ρόλο έπαιξε η καθοδήγηση από ανώτατους παράγοντες, που επέτρεψε σε επιτήδειους να δηλώνουν διαθέσιμες εκτάσεις, εκτοξεύοντας το εθνικό απόθεμα.
Πηγές της ΝΔ επισημαίνουν ότι, παρά τις προσπάθειες της αντιπολίτευσης να αποποιηθεί ευθύνες, τα στοιχεία καταρρίπτουν το αφήγημα περί πρόσφατου και συγκυριακού προβλήματος στον ΟΠΕΚΕΠΕ. Όπως αναφέρουν, οι ίδιες δομικές παθογένειες, θεσμικές αδυναμίες και η έλλειψη ουσιαστικών ελέγχων καταγράφονται εδώ και δεκαετίες από ανθρώπους που είχαν θεσμικό ρόλο στο σύστημα.
Κατά τις ίδιες πηγές, ο κ. Καραμίχας αποκάλυψε ότι μέχρι το 2006 όλα λειτουργούσαν χωρίς κτηματολόγιο, δασικούς χάρτες και ψηφιακά εργαλεία, κάτι που –όπως τονίζουν– έχει αλλάξει με τη μετάβαση του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ. Προσθέτουν, ακόμη, ότι ο μάρτυρας μίλησε για σύμπραξη μεταποιητών, αγροτών και δημόσιων λειτουργών, ώστε να λαμβάνονται επιδοτήσεις από μη δικαιούχους, στοιχείο που καταδεικνύει πως οι παθογένειες δεν οφείλονται σε μία μόνο περίοδο ή κυβέρνηση, αλλά σε ένα σύστημα που για χρόνια λειτουργούσε χωρίς επαρκείς κανόνες και ελέγχους.