Οι ιρανικές αρχές ήταν έτοιμες την Τετάρτη να εκτελέσουν τον 26χρονο Ερφάν Σολτανί, έναν αντικυβερνητικό διαδηλωτή που είχε συλληφθεί μόλις λίγες ημέρες νωρίτερα.
Ο Σολτανί, 26 ετών (φωτογραφία), υπάλληλος καταστήματος ενδυμάτων, συνελήφθη την περασμένη Πέμπτη στο Καράτζ, πόλη βορειοδυτικά της Τεχεράνης, αφού συμμετείχε σε διαδηλώσεις και, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, επρόκειτο να εκτελεστεί χθες Τετάρτη.
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ απείλησε με «ισχυρή δράση» —συμπεριλαμβανομένης ενδεχόμενης αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης— εάν η Τεχεράνη προχωρούσε σε θανατικές ποινές. Το Ιράν φάνηκε να κάνει πίσω, έγραψε αργά χθες βράδυ το αμερικανικό Foreign Policy.
«Μας έχουν πει ότι οι εκτελέσεις στο Ιράν σταματούν» και ότι «δεν υπάρχει σχέδιο για εκτελέσεις», δήλωσε ο Τραμπ την Τετάρτη, προσθέτοντας ότι είχε «ενημερωθεί από πολύ σημαντικές πηγές από την άλλη πλευρά».
Ένα μέλος της οικογένειας του Ερφάν Σολτανί, που είναι ο πρώτος Ιρανός διαδηλωτής που καταδικάστηκε σε θάνατο, δήλωσε ότι η εκτέλεσή του έχει αναβληθεί, σύμφωνα με όσα τους ανέφεραν οι αρχές των φυλακών.
Από τη σύλληψή του, η οικογένειά του είχε ελάχιστες πληροφορίες για την κατάστασή του, πέρα από μια σύντομη, προγραμματισμένη επίσκεψη πριν από την αναμενόμενη εκτέλεσή του.
Την Τετάρτη, λίγες ώρες μετά την ώρα που είχε οριστεί η εκτέλεση, οι αρχές των φυλακών επικοινώνησαν μαζί τους και τους ενημέρωσαν ότι η εκτέλεση έχει αναβληθεί, χωρίς να δώσουν περαιτέρω διευκρινίσεις.
Το Ιράν έχει ιστορικό εκτελέσεων διαδηλωτών, μεταξύ άλλων και κατά το τελευταίο κύμα μεγάλων διαδηλώσεων, που ξεκίνησε το 2022 όταν η 22χρονη Μάχσα Αμινί φέρεται να σκοτώθηκε από την αστυνομία ηθών της Τεχεράνης.
Την περασμένη εβδομάδα, ο δημόσιος εισαγγελέας της Τεχεράνης δήλωσε ότι οι διαδηλωτές θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τη θανατική ποινή δια απαγχονισμού.
Και χθες Τετάρτη, ο επικεφαλής της ιρανικής Δικαιοσύνης άφησε να εννοηθεί ότι το κοινό θα πρέπει να αναμένει ταχείες δίκες και εκτελέσεις τις επόμενες ημέρες. Η εκτέλεση του Σολτανί θα ήταν η πρώτη θανατική ποινή που θα επιβαλλόταν σε διαδηλωτή, από τότε που ξέσπασε το μαζικό αντικυβερνητικό κίνημα στα τέλη Δεκεμβρίου.
«Οι διαδηλώσεις, αυτό είναι ένα πράγμα. Όταν αρχίζουν να σκοτώνουν χιλιάδες ανθρώπους, και τώρα μου μιλάτε για απαγχονισμούς — θα δούμε πώς θα τους βγει αυτό. Δεν πρόκειται να τους βγει καλά», δήλωσε ο Τραμπ στο CBS News αργά το βράδυ της Τρίτης.
Δεν είναι σαφές πώς θα μπορούσε να μοιάζει μια αμερικανική επέμβαση, ωστόσο κάποιο αμερικανικό προσωπικό έχει αρχίσει να αποχωρεί προληπτικά από βασικές στρατιωτικές βάσεις στη Μέση Ανατολή, αφού το Ιράν προειδοποίησε ότι θα στοχοποιήσει αμερικανικές βάσεις σε αντίποινα.
Αυτό που ξεκίνησε ως διαδηλώσεις κατά του υψηλού πληθωρισμού και της κακής ισοτιμίας του νομίσματος μετατράπηκε σε μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την ηγεσία του Ιράν εδώ και χρόνια.
Οι πληροφορίες για τον αριθμό των νεκρών κάνουν λόγο για περισσότερους από 3.400 πολίτες να έχουν σκοτωθεί και πάνω από 10.000 άλλοι έχουν συλληφθεί. Ολες αυτές οι πληροφορίες πρέπει να αντιμετωπίζονται με μεγάλη προσοχή και επιφύλαξη, γιατί η επικοινωνία με το Ιράν έχει διακοπεί.
Οι ιρανικές αρχές διέκοψαν το μεγαλύτερο μέρος της πρόσβασης στο διαδίκτυο και περιόρισαν τις τηλεφωνικές υπηρεσίες, βασικά για να αποτρέψουν τη διάδοση ειδήσεων για τις διαδηλώσεις προς τον έξω κόσμο. Αυτό έχει καταστήσει δύσκολη την εξακρίβωση του ακριβούς αριθμού των θυμάτων.
Την Τετάρτη, το σχεδόν πλήρες τηλεπικοινωνιακό μπλακάουτ του Ιράν ξεπέρασε τις 144 ώρες, ένα από τα μακροβιότερα που έχουν καταγραφεί. Ωστόσο, την Τρίτη, ορισμένοι στη χώρα μπόρεσαν να πραγματοποιήσουν κλήσεις κινητής τηλεφωνίας προς το εξωτερικό για πρώτη φορά μετά από ημέρες.
Την Τρίτη, ο Τραμπ ανάρτησε στο Truth Social ότι «Η ΒΟΗΘΕΙΑ ΕΡΧΕΤΑΙ» για τους Ιρανούς διαδηλωτές, υπονοώντας πιθανή αμερικανική επέμβαση στο άμεσο μέλλον. Μέσα σε λίγες ώρες, οι Ηνωμένες Πολιτείες άρχισαν να αποσύρουν μέρος του προσωπικού τους από την Αεροπορική Βάση Αλ Ουντέιντ στο Κατάρ, τη μεγαλύτερη αμερικανική στρατιωτική εγκατάσταση στη Μέση Ανατολή και προκεχωρημένο αρχηγείο της Κεντρικής Διοίκησης των ΗΠΑ.
Κατά τον 12ήμερο πόλεμο Ισραήλ–Ιράν τον Ιούνιο του 2025, ιρανικές δυνάμεις εκτόξευσαν βαλλιστικούς πυραύλους κατά της Αλ Ουντέιντ σε αντίποινα για αμερικανικά πλήγματα σε τρεις ιρανικές πυρηνικές εγκαταστάσεις.