«Το δαχτυλίδι της αιώνιας πίστης»: Ανακαλύφθηκε χρυσό σύμβολο αγάπης 2.000 ετών
Αρχαιολογικές ανασκαφές στην αρχαία Βωνωνία, που βρίσκεται στο σημερινό Βιδίνιο της Βουλγαρίας, αποκάλυψαν ένα αξιοσημείωτο εύρημα που ρίχνει νέο φως στη ρωμαϊκή κοινωνική ζωή και τις γαμήλιες παραδόσεις.
Ένα χρυσό ρωμαϊκό δαχτυλίδι πίστης, βάρους 23,63 γραμμαρίων, ανακαλύφθηκε κατά τις τελευταίες ημέρες της ανασκαφικής περιόδου του 2025, σε βάθος σχεδόν έξι μέτρων. Χρονολογούμενο από τα τέλη του 2ου έως τις αρχές του 3ου αιώνα μ.Χ., το τεχνούργημα θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα ρωμαϊκά ευρήματα στην περιοχή τα τελευταία χρόνια.
Σύμφωνα με τον διευθυντή της ανασκαφής, Αναπληρωτή Καθηγητή Δρ. Zdravko Dimitrov, το δαχτυλίδι ανήκει σε μια κατηγορία γνωστή ως ρωμαϊκά δαχτυλίδια συζυγικής πίστης. Αυτά τα δαχτυλίδια ανταλλάσσονταν μεταξύ νεονύμφων κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και εξυπηρετούσαν έναν ρόλο παρόμοιο με τις σύγχρονες βέρες.
Σε αντίθεση με τα απλά δαχτυλίδια, τα δαχτυλίδια πίστης έφεραν συχνά συμβολικές παραστάσεις που έδιναν έμφαση στην αφοσίωση, την ενότητα και τον νόμιμο γάμο. Το δαχτυλίδι της Βωνωνίας διαθέτει μια οβάλ χρυσή στεφάνη, στην οποία είναι χαραγμένη η εικόνα ενός παντρεμένου ζευγαριού — ένα ισχυρό σύμβολο συντροφικότητας και ισόβιας δέσμευσης στον ρωμαϊκό πολιτισμό.
Η οβάλ πλάκα είναι κολλημένη στον δακτύλιο, ο οποίος είναι διακοσμημένος με παράλληλες αυλακώσεις και στις δύο πλευρές — μια εκλεπτυσμένη διακοσμητική τεχνική, κοινή στα ρωμαϊκά κοσμήματα υψηλής ποιότητας.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι το δαχτυλίδι κατασκευάστηκε τοπικά, πιθανότατα σε ένα από τα φημισμένα εργαστήρια χρυσοχοΐας της Ratiaria (σημερινό Archar), μιας σημαντικής ρωμαϊκής πόλης κοντά στον Δούναβη.
Κατά τη διάρκεια του 2ου αιώνα μ.Χ., τόσο η Βωνωνία, όσο και η Ratiaria μετεξελίχθηκαν από στρατιωτικά φυλάκια σε ακμάζοντα αστικά και οικονομικά κέντρα, επωφελούμενες από τις εμπορικές οδούς κατά μήκος των συνόρων του Δούναβη. Τα ρωμαϊκά χρυσά δαχτυλίδια πίστης φοριούνταν συνήθως από γυναίκες, συμβολίζοντας όχι μόνο τη συναισθηματική αφοσίωση αλλά και τη νόμιμη συζυγική κατάσταση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτά τα δαχτυλίδια χρησίμευαν και ως προσωπικές σφραγίδες, ενισχύοντας τη σημασία τους στην καθημερινή ρωμαϊκή ζωή.
Η Αρχαία Βωνωνία ιδρύθηκε ως ρωμαϊκό οχυρό και αργότερα εξελίχθηκε σε μια ευημερούσα πόλη εντός της επαρχίας της Άνω Μοισίας. Η στρατηγική της θέση κατά μήκος των συνόρων του Δούναβη, την κατέστησε βασικό σημείο για το εμπόριο, τη στρατιωτική εφοδιαστική και τις επικοινωνίες.
Είναι ενδιαφέρον ότι η ίδια ζώνη ανασκαφής απέδωσε μια άλλη σημαντική ανακάλυψη από μια πολύ μεταγενέστερη περίοδο. Περίπου δύο μέτρα πάνω από τα ρωμαϊκά στρώματα, οι αρχαιολόγοι βρήκαν μια μολύβδινη σφραγίδα που ανήκε στον Βασίλειο, τον Βυζαντινό στρατηγό του Bdin (Βιδινίου), η οποία χρονολογείται στις αρχές του 11ου αιώνα μ.Χ.
Το τεχνούργημα αυτό ανάγεται στο 1003 μ.Χ., όταν η Βυζαντινή Αυτοκρατορία επανακατέλαβε την περιοχή κατά τη διάρκεια της βασιλείας του αυτοκράτορα Βασιλείου Β’. Οι επανειλημμένες ανακαλύψεις σε αυτή την περιοχή —η οποία βρίσκεται κοντά στον Πύργο Αρ. 10, ακριβώς στην είσοδο του φρουρίου— υποδηλώνουν ότι επρόκειτο για μια ζώνη υψηλής κυκλοφορίας, όπου πολύτιμα αντικείμενα πιθανότατα χάθηκαν με την πάροδο αιώνων συνεχούς κίνησης και κατοίκησης.
Αρχαίο ρωμαϊκό χρυσό δαχτυλίδι πίστης που ανακαλύφθηκε στην Bononia (σημερινό Βιδίνιο), στη Βουλγαρία, κατά τη διάρκεια αρχαιολογικών ανασκαφών από το Εθνικό Μουσείο της Βουλγαρίας. Φωτογραφία: Εθνικό Μουσείο της Βουλγαρίας
Τα ρωμαϊκά δαχτυλίδια πίστης ήταν κάτι περισσότερο από κοσμήματα. Αντιπροσώπευαν την εμπιστοσύνη, τον νόμιμο γάμο και την κοινωνική ταυτότητα. Η απεικόνιση ζευγαριών που κρατιούνται από το χέρι ή είναι στραμμένα το ένα προς το άλλο συμβόλιζε την αρμονία και τον αμοιβαίο σεβασμό — αξίες που τονίζονταν ιδιαίτερα στη ρωμαϊκή συζυγική ιδεολογία.
Τα χρυσά δαχτυλίδια, ειδικότερα, υποδήλωναν κύρος και ευημερία, καθιστώντας αυτή την ανακάλυψη ακόμη πιο σημαντική. Το βάρος και η δεξιοτεχνία του δαχτυλιδιού της Βωνωνίας, υποδηλώνουν ότι ανήκε σε μια πλούσια τοπική οικογένεια κατά την περίοδο αιχμής της πόλης.
Η ανασκαφική περίοδος του 2025 στην Αρχαία Βωνωνία, ολοκληρώθηκε επίσημα, με τις εργασίες συντήρησης να βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη για την προστασία της τοποθεσίας κατά τη διάρκεια του χειμώνα. Οι τοπικές αρχές επιβεβαίωσαν ότι η χρηματοδότηση για τη μελλοντική αρχαιολογική έρευνα στη Βωνωνία και στην τάφρο του γειτονικού φρουρίου Baba Vida θα συνεχιστεί, διασφαλίζοντας περαιτέρω ανακαλύψεις σε μία από τις ιστορικά πλουσιότερες περιοχές της Βουλγαρίας.
Αυτό το εξαιρετικό εύρημα όχι μόνο εμπλουτίζει την κατανόησή μας για τα ρωμαϊκά κοσμήματα και τα γαμήλια έθιμα, αλλά ενισχύει επίσης τη σημασία της Βωνωνίας ως πολιτιστικού σταυροδρομιού, όπου η αγάπη, η εξουσία και η ιστορία διασταυρώθηκαν πριν από δύο χιλιετίες.