website analysis Ιράν / Μαζικές διαδηλώσεις σε δεκάδες πόλεις – Νεκροί, συλλήψεις και φωτιά σε κυβερνητικά κτίρια – Epikairo.gr

Τεράστιο πλήθος διαδηλωτών συγκεντρώθηκαν στην πρωτεύουσα του Ιράν και άλλες πόλεις σε κλιμάκωση των διαμαρτυριών που έχουν ξεκινήσει εδώ και κάποιες μέρες με αφορμή τις ανατιμήσεις και την οικονομική κρίση που βιώνει η χώρα.

Οι διαδηλωτές στην Τεχεράνη και στη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη, το Μασχάντ, το βράδυ της Πέμπτης (8/1), φώναξαν συνθήματα για την ανατροπή του ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, και την επιστροφή του Ρεζά Παχλαβί, του εξόριστου γιου του εκλιπόντος πρώην σάχη, ο οποίος είχε καλέσει τους υποστηρικτές του να βγουν στους δρόμους.

Ήταν η 12η συνεχόμενη ημέρα αναταραχής, η οποία πυροδοτήθηκε από την οργή για την κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος και έχει εξαπλωθεί σε περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλες τις 31 επαρχίες του Ιράν, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Η αμερικανική οργάνωση Human Rights Activist News Agency (HRANA) ανέφερε ότι τουλάχιστον 34 διαδηλωτές —εκ των οποίων πέντε παιδιά— και οκτώ μέλη των δυνάμεων ασφαλείας έχουν σκοτωθεί, ενώ 2.270 άλλοι διαδηλωτές έχουν συλληφθεί.

Η οργάνωση Iran Human Rights (IHR), με έδρα τη Νορβηγία, ανέφερε ότι τουλάχιστον 45 διαδηλωτές, συμπεριλαμβανομένων οκτώ παιδιών, έχουν σκοτωθεί από τις δυνάμεις ασφαλείας.

Το BBC έχει επιβεβαιώσει τον θάνατο και την ταυτότητα 22 ανθρώπων, ενώ οι ιρανικές αρχές έχουν αναφέρει τον θάνατο έξι μελών των δυνάμεων ασφαλείας.

Περισσότερες από 100 πόλεις και κωμοπόλεις σε όλη τη χώρα συμμετείχαν στις κινητοποιήσεις.

Στο Γκοργκάν, κόσμος εισέβαλε στην έδρα του κυβερνήτη και έβαλε φωτιά στο κτίριο. Παρανάλωμα του πυρός έγιναν και αρκετά αστυνομικά αυτοκίνητα και κυβερνητικά κτίρια στην Τεχεράνη. Με αμείωτο ρυθμό και οι διαδηλώσεις στο Ισφαχάν, καθώς πολίτες πυρπόλησαν το κτίριο της κρατικής ραδιοτηλεόρασης, ενώ σε άλλες πόλεις ΄έχει γίνει κατάληψη κυβερνητικών κτιρίων.

The first government building in the Iranian capital of Tehran is on fire. pic.twitter.com/jjNyZHwa69
— (((Tendar))) (@Tendar) January 8, 2026

Βίντεο που αναρτήθηκαν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης έδειξαν μεγάλο πλήθος διαδηλωτών να κινείται σε κεντρικό δρόμο στο Μασχάντ, στη βορειοανατολική χώρα.

Ακούγονται συνθήματα όπως «Ζήτω ο σάχης» και «Αυτή είναι η τελική μάχη! Ο Παχλαβί θα επιστρέψει». Σε κάποιο σημείο, αρκετοί άνδρες φαίνονται να σκαρφαλώνουν σε διάφορα σημεία και να αφαιρούν αυτό που μοιάζει με κάμερες παρακολούθησης που ήταν προσαρτημένες σε αυτήν.

extraordinary to see the iranian people rise up against one of the world’s most repressive regimes in tehran.
their courage and persistence after so much hardship and bloodshed is inspiring. pic.twitter.com/StATHAgJkl
— ian bremmer (@ianbremmer) January 9, 2026

Άλλο βίντεο που αναρτήθηκε στο διαδίκτυο έδειχνε μεγάλο πλήθος διαδηλωτών να περπατά σε κεντρικό δρόμο στην ανατολική Τεχεράνη.

The size and intensity of the protests tonight in Tehran are all the more remarkable when you consider each person knew they were risking their life. pic.twitter.com/aOBCQXg6Zh
— Karim Sadjadpour (@ksadjadpour) January 8, 2026

Σε άλλο σημείο στα βόρεια, διαδηλωτές καταγράφηκαν να φωνάζουν «Ντροπή» και «Μη φοβάστε, είμαστε όλοι μαζί» μετά από σύγκρουση με τις δυνάμεις ασφαλείας.

Στη δυτική πόλη Ντεζφούλ, υλικό που εστάλη στο BBC Persian έδειχνε μεγάλο πλήθος διαδηλωτών και επίσης δυνάμεις ασφαλείας που φαίνεται να ανοίγουν πυρ από κεντρική πλατεία.

Οι βραδινές διαδηλώσεις πραγματοποιήθηκαν λίγο αφότου ο Ρεζά Παχλαβί, του οποίου ο πατέρας ανατράπηκε από την Ισλαμική Επανάσταση του 1979 και ο οποίος ζει στην Ουάσινγκτον, κάλεσε τους Ιρανούς να «βγουν στους δρόμους και, ως ενιαίο μέτωπο, να φωνάξουν τα αιτήματά τους».

Σε ανάρτησή του στο X, ο Παχλαβί δήλωσε ότι «εκατομμύρια Ιρανοί ζήτησαν την ελευθερία τους απόψε», περιγράφοντας τους διαδηλωτές ως τους «γενναίους συμπατριώτες» του.

Ευχαρίστησε τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, για το ότι «λογοδοτεί το καθεστώς» και κάλεσε τους Ευρωπαίους ηγέτες να πράξουν το ίδιο.

Ο Παχλαβί κάλεσε επίσης σε συνέχιση των διαδηλώσεων από τις 20:00 τοπική ώρα την Παρασκευή.

Τα ιρανικά κρατικά μέσα υποβάθμισαν την έκταση της αναταραχής της Πέμπτης. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αρνήθηκαν ότι είχαν πραγματοποιηθεί διαδηλώσεις, αναρτώντας βίντεο με άδειους δρόμους.

Εν τω μεταξύ, ο οργανισμός παρακολούθησης του διαδικτύου NetBlocks ανέφερε ότι τα δεδομένα του έδειχναν πως το Ιράν βρισκόταν «εν μέσω γενικευμένης διακοπής του διαδικτύου».

«Το περιστατικό ακολουθεί μια σειρά κλιμακούμενων μέτρων ψηφιακής λογοκρισίας που στοχεύουν τις διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και εμποδίζει το δικαίωμα του κοινού στην επικοινωνία σε μια κρίσιμη στιγμή», προειδοποίησε, αναφερόμενος σε προηγούμενες απώλειες συνδεσιμότητας σε αρκετές πόλεις.

Οι διαδηλώσεις ξεκίνησαν στις 28 Δεκεμβρίου, όταν καταστηματάρχες βγήκαν στους δρόμους της Τεχεράνης για να εκφράσουν την οργή τους για μια ακόμη απότομη πτώση της αξίας του ιρανικού νομίσματος, του ριάλ, έναντι του αμερικανικού δολαρίου στην ελεύθερη αγορά.

Το ριάλ έχει καταρρεύσει σε ιστορικό χαμηλό τον τελευταίο χρόνο και ο πληθωρισμός έχει εκτιναχθεί στο 40%, καθώς οι κυρώσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν πιέζουν μια οικονομία που είναι επίσης αποδυναμωμένη από κακοδιαχείριση και διαφθορά.

Σύντομα, φοιτητές πανεπιστημίων προσχώρησαν στις διαδηλώσεις και αυτές άρχισαν να εξαπλώνονται σε άλλες πόλεις, με τα πλήθη να ακούγονται συχνά να φωνάζουν συνθήματα επικριτικά προς το κληρικό κατεστημένο.

Σε μηνύματα που στάλθηκαν στο BBC μέσω ακτιβίστριας με έδρα το Ηνωμένο Βασίλειο, μια γυναίκα στην Τεχεράνη δήλωσε ότι η απόγνωση οδηγεί τις διαδηλώσεις.

«Ζούμε σε ένα κενό», είπε. «Νιώθω σαν να αιωρούμαι χωρίς φτερά για να φύγω ούτε ελπίδα για να κυνηγήσω τους στόχους μου εδώ. Η ζωή εδώ έχει γίνει αφόρητη».

Μια άλλη είπε ότι διαδηλώνει επειδή τα όνειρά της έχουν «κλαπεί» από το κληρικό κατεστημένο και ότι θέλει να γνωρίζει πως «εξακολουθούμε να έχουμε φωνή για να φωνάξουμε, μια γροθιά για να τους χτυπήσουμε στο πρόσωπο».

Μια γυναίκα στη δυτική πόλη Ιλάμ δήλωσε ότι γνώριζε νέους από οικογένειες που συνδέονται με το κατεστημένο και συμμετέχουν στις διαδηλώσεις. «Η φίλη μου και οι τρεις αδελφές της, των οποίων ο πατέρας είναι γνωστό πρόσωπο στις υπηρεσίες πληροφοριών, συμμετέχουν χωρίς να το γνωρίζει ο πατέρας τους», είπε.

Οι διαδηλώσεις είναι οι πιο εκτεταμένες από την εξέγερση του 2022, η οποία πυροδοτήθηκε από τον θάνατο υπό κράτηση της Μαχσά Αμινί, μιας νεαρής Κούρδισσας που είχε συλληφθεί από την αστυνομία ηθών επειδή φέρεται να μην φορούσε σωστά το χιτζάμπ της. Περισσότεροι από 550 άνθρωποι σκοτώθηκαν και 20.000 συνελήφθησαν από τις δυνάμεις ασφαλείας επί μήνες, σύμφωνα με οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Οι μεγαλύτερες διαδηλώσεις μετά την Ισλαμική Επανάσταση σημειώθηκαν το 2009, όταν εκατομμύρια Ιρανοί βγήκαν στους δρόμους μεγάλων πόλεων μετά από αμφισβητούμενες προεδρικές εκλογές. Δεκάδες υποστηρικτές της αντιπολίτευσης σκοτώθηκαν και χιλιάδες συνελήφθησαν στην καταστολή που ακολούθησε.