Συνταγματική αναθεώρηση σε δύο φάσεις πριν και μετά τις εκλογές – Πώς θα γίνει – Δείτε αναλυτικά ποια άρθρα βρίσκονται στο επίκεντρο των αλλαγών
Απαγορεύεται από το δίκαιο της Πνευμ. Ιδιοκτησίας η καθ΄οιονδήποτε τρόπο παράνομη χρήση/ιδιοποίηση του παρόντος, με βαρύτατες αστικές και ποινικές κυρώσεις για τον παραβάτη
■ Το άρθρο 24 που αφορά την προστασία του περιβάλλοντος. Το εν λόγω άρθρο υπήρξε κορυφαία προτεραιότητα της Ν.Δ. και το 2018, πλην όμως ο σχεδιασμός δεν προχώρησε ιδιαίτερα. Πρόκειται για μία από τις πιο σύνθετες ασκήσεις που θα κληθεί να διαχειριστεί η Ν.Δ., καθώς αφενός θέλει να ενισχύσει τις δυνατότητες δόμησης, αφετέρου δεν θέλει να ξεχειλώσουν οι κανόνες και να κατηγορηθεί για «επίθεση εναντίον των δασών». Τα ζητήματα δόμησης, πάντως, αποτελούν μια διαρκή πρόκληση για τη Ν.Δ., όπως έδειξε η ανάγκη ρύθμισης για τη δόμηση σε μικρούς οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων που είχε βάλει φωτιά στην Κοινοβουλευτική Ομάδα.
■ Το άρθρο 90 για τον τρόπο εκλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Στο πλαίσιο αναζήτησης συγκλίσεων, η Ν.Δ. προτίθεται να αποδεχτεί την πρόταση του ΠΑΣΟΚ και να συζητήσει τροποποιήσεις στο άρθρο 90 για τον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης. Πάντως, συνταγματολόγοι σημειώνουν ότι ο νόμος Φλωρίδη – Μπούγα, που παρείχε για πρώτη φορά τη δυνατότητα στην Ολομέλεια των ανώτατων δικαστηρίων να προτείνει έπειτα από μυστική ψηφοφορία τα πρόσωπα που πρέπει να τοποθετηθούν στην ηγεσία της Δικαιοσύνης, κινείται στη σωστή κατεύθυνση. Εξηγούν ότι η ευρύτητα της διακριτικής ευχέρειας του Υπουργικού Συμβουλίου να επιλέγει τα πρόσωπα εξορθολογίζεται σε μεγάλο βαθμό, καθώς η γνώμη των ανώτατων δικαστών αποκτά ειδικό πολιτικό βάρος που δεν μπορεί να αγνοηθεί.
■ Το άρθρο 30 για τον τρόπο εκλογής του Προέδρου της Δημοκρατίας. Οταν πρότεινε τον κ. Κώστα Τασούλα πριν από έναν χρόνο, ο κ. Μητσοτάκης είχε προαναγγείλει την πρόθεσή του να προτείνει μια σημαντική αλλαγή στον θεσμό, με την καθιέρωση μιας και μοναδικής θητείας εξαετούς διάρκειας. Για το εν λόγω ζήτημα δεν έχει υπάρξει ευρεία συζήτηση στο πολιτικό σκηνικό και δεν έχει διαφανεί ποια θα είναι η κατεύθυνση των δυνάμεων της αντιπολίτευσης.
Ο πρωθυπουργός τάσσεται υπέρ του ουσιαστικού ελέγχου των πολιτικών προσώπων από τη Δικαιοσύνη, υπενθυμίζοντας ότι ήδη από το 2006 ως νέος βουλευτής είχε αναλάβει σχετική πρωτοβουλία μαζί με άλλους συναδέλφους του
Πέραν αυτών, η κυβέρνηση εμφανίζεται αποφασισμένη να προτείνει την καθολική επέκταση της επιστολικής ψήφου ώστε να ισχύει για τους εκλογείς εντός και εκτός επικράτειας και σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, ενώ είναι προς μελέτη η εισαγωγή ηλεκτρονικής ψήφου. Παράλληλα, στην ατζέντα βρίσκεται η τροποποίηση του άρθρου 24 για τη ρητή αναφορά σε προστασία των υδάτινων πόρων, υποχρεωτική αναδάσωση, κατοχύρωση περιβαλλοντικού ισοζυγίου σε κάθε κρατική παρέμβαση. Επίσης, μελετάται η δυνατότητα επιβολής διοικητικών προστίμων και από τα ποινικά δικαστήρια ώστε να αποφεύγεται η παράλληλη διαδικασία από τα διοικητικά.
Το παιχνίδι της συναίνεσης και το στοίχημα των 180 ψήφων
Παρά την κόντρα που έχει ανακύψει το τελευταίο διάστημα μεταξύ κυβέρνησης και ΠΑΣΟΚ για τη στελέχωση των ακέφαλων ανεξάρτητων αρχών, η προεργασία που έγινε τους τελευταίους μήνες αποτελεί καλό παράδειγμα πολιτικής συνεννόησης. Τον περασμένο Σεπτέμβριο ο κ. Νίκος Ανδρουλάκης πρότεινε η επιλογή των προέδρων των έξι συνταγματικά κατοχυρωμένων αρχών να γίνεται με ανοιχτή προκήρυξη αντί κλειστής λίστας προσώπων που συντάσσει ο αρμόδιος υπουργός, ώστε στη συνέχεια η Διάσκεψη της Βουλής να λαμβάνει την τελική απόφαση με αυξημένη πλειοψηφία 3/5.
Η πρόταση έγινε αποδεκτή από τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και η Βουλή δημοσίευσε τη σχετική προκήρυξη τον περασμένο Οκτώβριο. Σύμφωνα με πληροφορίες, για την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα, την Αρχή Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών και τον Συνήγορο του Πολίτη έχουν υποβληθεί πάνω από 60 υποψηφιότητες. Η συντριπτική πλειονότητα είναι συνταξιούχοι δικαστές (μεταξύ αυτών, λειτουργοί που χειρίστηκαν υποθέσεις Χρυσής Αυγής, Novartis κ.ά.), νομικοί και καθηγητές. Το συγκεκριμένο μοντέλο αφαιρεί από τους υποψηφίους τον άδικο πολλές φορές χαρακτηρισμό «εκλεκτοί του υπουργού» και δημιουργεί ρεαλιστικές συνθήκες για την επίτευξη απαραίτητων συναινέσεων. Είναι λοιπόν πιθανό στην επικείμενη αναθεώρηση να μπουν επιμέρους ζητήματα. Μεταξύ άλλων, η κυβέρνηση μελετά προτάσεις όπως αυτή του συνταγματολόγου Σπύρου Βλαχόπουλου για συγχώνευση των Αρχών Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα και Διασφάλισης του Απορρήτου των Επικοινωνιών, αλλά και τη δημιουργία νέας για το Διαδίκτυο και την Τεχνητή Νοημοσύνη.
Σημαντικές πρωτοβουλίες
Σχετικά με τη Συνταγματική Αναθεώρηση, η ηγεσία της «γαλάζιας» Κ.Ο. εκτιμά ότι υπάρχει κοινωνική ωρίμαση για την προώθηση σημαντικών πρωτοβουλιών, όπως η ίδρυση μη κρατικών πανεπιστημίων, η αξιολόγηση υπαλλήλων, η άρση μονιμότητας στο Δημόσιο και η θεραπεία του άρθρου 86. Γνωρίζει όμως ότι λείπουν οι απαραίτητες συνθήκες πολιτικής συνεννόησης. Ο πρωθυπουργός με το πρωτοχρονιάτικο μήνυμα απηύθυνε και πάλι πρόσκληση διαλόγου στην αντιπολίτευση, σημειώνοντας πως μια «φιλόδοξη» Συνταγματική Αναθεώρηση αποτελεί «κορυφαίο ζητούμενο» για το 2026.
Ωστόσο, το δυστοπικό περιβάλλον που επικρατεί στη Βουλή, τα τοξικά σκηνικά ακραίας πόλωσης που στήθηκαν πάνω σε ξυλόλια, «Φραπέδες» και καταγγελίες για μαφίες, δολοφονίες και παιδεραστίες δεν αφήνουν περιθώρια αισιοδοξίας.
Πίνοντας έναν πρωτοχρονιάτικο καπουτσίνο και παρόντος του Προέδρου της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα, ο κ. Μητσοτάκης ζήτησε από τον πρόεδρο της Βουλής Νικήτα Κακλαμάνη να εκκινήσει γρήγορα ξανά τις διαδικασίες στη Διάσκεψη των Προέδρων για την επιλογή των επικεφαλής των ανεξάρτητων αρχών, κάτι που θα μπορούσε (εφόσον υλοποιηθεί) να είναι το προοίμιο μιας ευρύτερης συναίνεσης εν όψει της Συνταγματικής Αναθεώρησης.
Βούληση του πρωθυπουργού είναι να υπάρξει και μία απευθείας συνάντηση συνεννόησης με τον πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ προκειμένου οι όποιες επιλογές να έχουν τη σφραγίδα κυβέρνησης και αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κάτι τέτοιο όμως ο κ. Ανδρουλάκης το απορρίπτει μιλώντας για παρασκηνιακές μεθοδεύσεις και παραπέμποντας απευθείας στις διαδικασίες εντός της διάσκεψης. Θεωρητικά, η Ν.Δ. θα μπορούσε να συνεργαστεί με την Ελληνική Λύση, όπως είχε γίνει στην περίπτωση της επιλογής ηγεσίας για το Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης. Αφενός όμως το Μαξίμου βάζει στο ραντάρ του το ΠΑΣΟΚ με το βλέμμα στον κεντρώο χώρο, αφετέρου δεν δείχνει να έχει διάθεση για παρτίδες με τον κ. Κυριάκο Βελόπουλο. Ούτε όμως ο τελευταίος επιδιώκει συνεργασία με τη Ν.Δ.
Πρόκριμα συνεργασιών
Σε ό,τι αφορά αυτή καθαυτή τη συζήτηση για την Αναθεώρηση του Συντάγματος, θα ξεκινήσει το β’ εξάμηνο, δηλαδή σε οιονεί προεκλογικό χρόνο. Η στάση των κομμάτων σε απαραίτητες μεταρρυθμίσεις θα τεθεί στο κόσκινο των ψηφοφόρων, ενώ αρκετοί εκτιμούν ότι οι διεργασίες θα αποτελέσουν πρόκριμα για πιθανές μετεκλογικές συνεργασίες.
Τα κόμματα θα κληθούν να επιλέξουν είτε την απόλυτη άρνηση ως στάση συνολικής αμφισβήτησης της κυβέρνησης διεκδικώντας έτσι ψήφο διαμαρτυρίας, είτε τη θεσμική συμπεριφορά με συναινέσεις όπου είναι απαραίτητο προκειμένου να προσελκύσουν μετριοπαθείς ψηφοφόρους.
Κι αν για τις δυνάμεις δεξιότερα της Ν.Δ. και αριστερότερα του ΠΑΣΟΚ η απάντηση είναι σχετικά εύκολη, καθώς από καιρό έχουν μετατραπεί σε οχήματα διαμαρτυρίας, για τη Χαριλάου Τρικούπη η τελική στάση μοιάζει δύσκολη εξίσωση. Να σημειωθεί ότι η παρούσα Προαναθεωρητική Βουλή επιλέγει τα άρθρα και η επόμενη διαμορφώνει το περιεχόμενό τους. Μεσολαβούν εκλογές ώστε οι ψηφοφόροι να συνεκτιμήσουν τις θέσεις των κομμάτων. Αν ένα άρθρο καταστεί αναθεωρητέο τώρα με 180 ψήφους, στην επόμενη Βουλή απαιτούνται 151 ψήφοι για την αλλαγή του. Αν δεν βρεθεί η αυξημένη πλειοψηφία των 3/5 τώρα, θα είναι αναγκαίες οι 180 ψήφοι σε δεύτερο χρόνο και σε ένα μετεκλογικό περιβάλλον που προμηνύεται ρευστό. Συνεπώς, είναι δεδομένο ότι απαιτούνται ευρύτερες συναινέσεις, αν και θεωρητικά για τις 180 ψήφους αρκεί η σύμπλευση της Ν.Δ. και του ΠΑΣΟΚ.
Πάντως, η αξιωματική αντιπολίτευση δεν προτίθεται να δώσει θετική ψήφο στην τρέχουσα Βουλή. Στο «πράσινο» στρατόπεδο θεωρούν σημαντικότερη τη δεύτερη διαδικασία φοβούμενοι ότι αν δώσουν τώρα στη Ν.Δ. τις 180, στην επόμενη Βουλή η πλειοψηφία θα μπορεί μόνη της να καθορίσει τη διατύπωση όπως επιθυμεί. Επιπρόσθετα, σε πολιτικό επίπεδο κανένας από την αντιπολίτευση δεν φαίνεται να θέλει λίγους μήνες πριν από τις εκλογές να ταυτιστεί σε οτιδήποτε με την κυβέρνηση. Μολονότι μια τέτοια στάση θα μπορούσε να ερμηνευθεί ως ηττοπαθής, καθώς μοιάζει να προκρίνει ότι η Ν.Δ. θα διατηρήσει μετεκλογικά την πλειοψηφία, στο ΠΑΣΟΚ η τελική απόφαση μοιάζει οριστική.
Δεσμευτική δήλωση
Η μοναδική περίπτωση θετικής ανταπόκρισης είναι η δημόσια, δεσμευτική δήλωση της Ν.Δ. για το πώς τροποποιείται το κάθε άρθρο. Από την πλευρά της, η πλειοψηφία δεν δείχνει διάθεση να δεσμευτεί εξαρχής, υποστηρίζοντας ότι αυτό είναι επίδικο της κάλπης. Με αυτό τον τρόπο η κυβέρνηση επιχειρεί να στριμώξει το ΠΑΣΟΚ και να το στείλει σε εθνικές εκλογές χωρίς να έχει υπερψηφίσει αλλαγές που συγκεντρώνουν ευρύτατη κοινωνική στήριξη. Στη Ν.Δ. θεωρούν ότι ακόμα κι αν προγραμματικά το ΠΑΣΟΚ ή άλλο κόμμα της αντιπολίτευσης τάσσεται υπέρ της τροποποίησης του άρθρου 86, το ότι θα πάει σε εκλογές έχοντας μόλις πριν από λίγους μήνες καταψηφίσει ή απόσχει από την ψηφοφορία θα του στοιχίσει εκλογικά.
Φωτογραφίες: EUROKINISSI
Συνεχίζοντας σε αυτό τον ιστότοπο αποδέχεστε την χρήση των cookies στη συσκευή σας όπως περιγράφεται στην πολιτική cookies
Μάθετε περισσότερα εδώ
Αποδοχή