Το 2026 διαγράφεται ως μια χρονιά ορόσημο, γεμάτη μεγάλες προκλήσεις και κρίσιμες εξελίξεις σε παγκόσμιο επίπεδο. Από την επιστροφή των αστροναυτών σε τροχιά γύρω από τη Σελήνη και τον νέο «διαστημικό ανταγωνισμό» ανάμεσα σε ΗΠΑ, Κίνα και Ινδία, μέχρι ένα Μουντιάλ χωρίς προηγούμενο σε τρεις χώρες και με 48 ομάδες, το νέο έτος φέρνει αλλαγές που ξεπερνούν τα όρια της επιστήμης και του αθλητισμού.
Photo / Reuters
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Την ίδια ώρα, το 2026 αναμένεται να δοκιμάσει τις αντοχές της διεθνούς πολιτικής σκηνής και της παγκόσμιας κοινωνίας: πόλεμοι που παραμένουν ανοιχτοί, κρίσιμες εκλογικές αναμετρήσεις στις ΗΠΑ, εύθραυστες ισορροπίες στη Μέση Ανατολή και μια κλιματική κρίση που εντείνεται, συνθέτουν ένα σκηνικό όπου οι αποφάσεις της χρονιάς μπορεί να καθορίσουν την πορεία του κόσμου για δεκαετίες.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το 2026 μπορεί να είναι η χρονιά της επιστροφής των αστροναυτών σε τροχιά γύρω από την Σελήνη: η αποστολή Artemis 2 της Nasa και των ιδιωτών εταίρων της όπως η SpaceX έχει αναβληθεί πολλές φορές. Τώρα έχει επαναπρογραμματιστεί για τις αρχές του έτους, το αργότερον για τον Απρίλιο. Θα είναι ένα βήμα κλειδί για την επιστροφή των Αμερικανών στο έδαφος της Σελήνης το συντομότερο δυνατόν η οποία ανακοινώθηκε από τον Ντόναλντ Τραμπ κατά την πρώτη του θητεία. Πριν τους προλάβει η Κίνα που θέλει να βάλει πόδι εκεί μέχρι το 2030.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Στην κούρσα αυτή για την Σελήνη, η Κίνα προωθεί τα πιόνια της: η διαστημική αποστολή Chang’e 7 θα ξεκινήσει το 2026 εξερεύνηση του νότιου πόλου του δορυφόρου της Γης, ενώ οι δοκιμές του επανδρωμένου διαστημικού σκάφους Mengzhou συνεχίζονται.
Αλλά στην κούρσα του Διαστήματος έχει πλασαριστεί με μεγάλες φιλοδοξίες και η Ινδία: αφού προσεδάφισε ένα ρομπότ στην Σελήνη το 2023, η ISRO προγραμματίζει να στείλει αστροναύτη σε τροχιά με δικά της μέσα το 2027.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Η Σελήνη έχει εξελιχθεί σε υποχρεωτικό σταθμό πριν από το ταξίδι στον Αρη. Για να εγκατασταθούν εκεί βάσεις αναμετάδοσης, αλλά και για να δοκιμαστούν συνδυασμοί, οχήματα, ενεργειακά σχήματα… και για να μάθουμε να ζούμε στο μακρινό διάστημα.
48 ομάδες, 104 ματς…σε τρεις χώρες: το Μουντιάλ-2026 θα πραγματοποιηθεί στις ΗΠΑ, στο Μεξικό και στον Καναδά και θα είναι ιδιαίτερο, τέσσερα χρόνια μετά τον θρίαμβο της Αργεντινής του Λιονέλ Μέσι που νίκησε την Γαλλία στον τελικό του Κατάρ.
Η δημοφιλέστερη αθλητική διοργάνωση στον πλανήτη θα αλλάξει τελείως διαστάσεις: θα διαρκέσει έξι σχεδόν εβδομάδες -από τις 11 Ιουνίου μέχρι τις 19 Ιουλίου 2026 – , θα διεξαχθεί σε 16 στάδια εγκατεσπαρμένα σε μια ακτίνα 4.000 χιλιομέτρων. Ωστόσο, τα 11 από τα στάδια αυτά βρίσκονται στο έδαφος των ΗΠΑ που παίρνουν και την μερίδα του λέοντος της διοργάνωσης.
Είναι μια ονειρεμένη ευκαιρία για τον Ντόναλντ Τραμπ για να κάνει το Μουντιάλ βιτρίνα της προεδρίας του και πολιτικό όπλο, την ώρα που χάος επικρατεί στις σχέσεις των ΗΠΑ με τον Καναδά και το Μεξικό εξαιτίας του εμπορικού πολέμου που εξαπέλυσε λίγους μήνες μετά την επιστροφή του στον Λευκό Οίκο και των περιοριστικών μέτρων που ακολουθούν την ακραία μεταναστευτική του πολιτική.
Στη Μέση Ανατολή, οι αμερικανικές πιέσεις επέτρεψαν τον Οκτώβριο την εφαρμογή κάποιου είδους κατάπαυσης του πυρός ανάμεσα στο Ισραήλ και την Χαμάς έπειτα από δύο χρόνια πολέμου.
Η εκεχειρία έχει αποδειχθεί εξαιρετικά εύθραυστη και το ειρηνευτικό σχέδιο του Ντόναλντ Τραμπ για την Λωρίδα της Γάζας αφήνει πολλά θέματα σε εκκρεμότητα, όπως τα επόμενα στάδια αποχώρησης του ισραηλινού στρατού ή η μορφή που θα λάβει η διακυβέρνηση του παλαιστινιακού θύλακα.
Δίνοντας την έγκρισή του για το σχέδιο Τραμπ, το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ έθεσε τις βάσεις για την ανάπτυξη μιας πολυεθνούς δύναμης την οποία, τελικά, δεν επιθυμεί ούτε το Ισραήλ ούτε η Χαμάς.
Η Χαμάς αρνείται να αφοπλιστεί υπό τους όρους που έχει θέσει η ισραηλινή ηγεσία και ο Μπενιαμίν Νετανιάχου λογαριάζει να είναι και πάλι υποψήφιος στις εκλογές που θα διεξαχθούν μέχρι τον Νοέμβριο 2026.
Η πλειοψηφία των Ισραηλινών θέλει από τον Νετανιάχου να λογοδοτήσει για τον πόλεμο που εξαπέλυσε μετά την επίθεση του Οκτωβρίου 2023 κατά του Ισραήλ και μία σχετική πλειοψηφία δεν συμφωνεί ότι πρέπει να λάβει προεδρική χάρη την οποία έχει ζητήσει για να ξεφορτωθεί τις κατηγορίες για διαφθορά για τις οποίες είναι υπόδικος.
Καθώς δεν διαθέτει παρά σχετική και εύθραυστη κυβερνητική πλειοψηφία, ο Νετανιάχου προτιμά την ένοπλη σύγκρουση με την Χαμάς στην Γάζα και την Χεζμπολάχ στον Λίβανο για να διατηρήσει την υποστήριξη των ακροδεξιών του κυβερνητικών εταίρων διαιωνίζοντας την αναζήτηση της «καθολικής νίκης» που έχει υποσχεθεί στους Ισραηλινούς.
Αφού το 2025 σημαδεύτηκε από τη επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο, οι ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου 2026 θα είναι κρίσιμες για την προεδρία Τραμπ.
Νέοι κυβερνήτες θα εκλεγούν σε 36 πολιτείες, το σύνολο των 435 εδρών της Βουλής των Αντιπροσώπων θα ανανεωθεί, καθώς και 35 έδρες από τις 100 έδρες της Γερουσίας.
Το διακύβευμα για τους Ρεπουμπλικανούς είναι η διατήρηση της πλειοψηφίας τους στο Κογκρέσο.
Οι Δημοκρατικοί πάλι ελπίζουν να πάρουν την πλειοψηφία στην Βουλή και ίσως και στην Γερουσία, αν τα πάνε πολύ καλά.
Η επανάκτηση του Κογκρέσου θα τους επιτρέψει να φρενάρουν το πρόγραμμα της προεδρίας Τραμπ, ο οποίος θα κλείσει τα 80 του χρόνια το 2026.
Διότι, αν και το όνομα του Ντόναλντ Τραμπ δεν θα υπάρχει στα ψηφοδέλτια, είναι κοινή παραδοχή ότι οι ενδιάμεσες εκλογές θα έχουν σημασία δημοψηφίσματος για 250 εκατομμύρια Αμερικανούς με θέμα το πρώτο ήμισυ της προεδρικής θητείας.
Το ίδιο το πρόσωπο του Τραμπ θα είναι μείζον θέμα της προεκλογικής εκστρατείας, πίσω από το θέμα του κόστους ζωής και του επίμονου πληθωρισμού.
Οι ενδιάμεσες εκλογές θα χρησιμεύσουν επίσης ως εφαλτήριο για κάποιους επίδοξους υποψήφιους για το χρίσμα των προεδρικών εκλογών του 2028, όταν ο Τραμπ δεν θα είναι υποψήφιος.
Το έτος 2026 έχει με το μέρος του όλες τις πιθανότητες να σημαδευτεί από ιστορικής κλίμακας υψηλές θερμοκρασίες. Οι 11 τελευταίες χρονιές ήταν οι θερμότερες που έχουν μετρηθεί ποτέ. Οι πιθανότητες κατάρριψης του ρεκόρ του 2024 μέχρι το 2029 είναι 80%, προβλέπει το Βρετανικό Μετεωρολογικό Ινστιτούτο.
Οι χώρες του πλανήτη θα αντιδράσουν; Η COP30 στην Βραζιλία έδειξε ότι η διεθνής συνεργασία δεν έχει πεθάνει, παρά το αμερικανικό μποϊκοτάζ και τις γεωπολιτικές συγκρούσεις.
«Το 2026 πρέπει να είναι η χρονιά όπου η διεθνής κλιματική διπλωματία θα επανεφευρεθεί», υποστηρίζει η Ρεμπέκα Τίσεν του Climate Action Network. «Οι COP δεν αποτελούν αυτοσκοπό, αλλά την κορύφωση μίας διεθνούς πολιτικής ατζέντας που έχει μεγάλη ανάγκη να φτάσει σε κάποια συναίνεση».
Πριν από την COP31 τον Νοέμβριο 2026 στην Αντάλια της Τουρκία, θα διαπιστωθεί πόσες θα είναι οι χώρες που θα ανταποκριθούν στην πρόσκληση της Κολομβίας, τον Απρίλιο στην Σάντα Μάρτα, για την πρώτη διεθνή διάσκεψη για την έξοδο από την χρήση ορυκτών καυσίμων.
Και ο Αλεξάνταρ Ράνκοβιτς του The Common Initiative είναι περίεργος να δει αν οι εξεγέρσεις της Gen Z ανά τον κόσμο θα περιλάβουν και το Κλίμα στην ατζέντα τους.