Τα νέα μέτωπα με τη Δύση που ανοίγει ο Τούρκος Πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προβληματίζουν τους Έλληνες διπλωμάτες.

Του ΠΑΝΑΓΗ ΓΑΛΙΑΤΣΑΤΟΥ – ΠΗΓΗ: Realnews

Προβληματισμός επικρατεί στην Αθήνα μετά την αναβολή του ταξιδιού του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις ΗΠΑ. Στην κυβέρνηση θεωρούν ότι στη συγκεκριμένη επίσκεψη είχε επενδύσει πολλά ο Ερντογάν και την επιθυμούσε διακαώς, με την αναβολή της να συνιστά μια ένδειξη επιδείνωσης των αμερικανοτουρκικών σχέσεων και να σηματοδοτεί μια νέα κόντρα ανάμεσα στον Τούρκο Πρόεδρο και τον Αμερικανό ομόλογό του Τζο Μπάιντεν.

Το ερώτημα πλέον για την Αθήνα είναι αν ξεκινά μια νέα περίοδος ψυχρότητας ανάμεσα σε Ουάσιγκτον και Άγκυρα και αν αυτή, σε βάθος χρόνου, θα έχει αντίκτυπο και στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Προς το παρόν, δεν φαίνεται να υπάρχει κάποιο πρόβλημα και η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα θα γίνει κανονικά στις 13 Μαΐου, όπως είχε προγραμματιστεί. Παράλληλα, κανονικά και σε καλό κλίμα έγιναν και οι προγραμματισμένες συναντήσεις ανάμεσα σε ελληνικές και τουρκικές αντιπροσωπείες για τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και τη θετική ατζέντα, στις 22 και στις 26 Απριλίου αντίστοιχα.

Η Αθήνα πάντως δεν έχει αυταπάτες. Τόσο στο υπουργείο Εξωτερικών όσο και στο Μέγαρο Μαξίμου γνωρίζουν πολύ καλά ότι η βάση της ελληνοτουρκικής προσέγγισης είναι η προσπάθεια του Ερντογάν να αποκαταστήσει τις σχέσεις του με τη Δύση και στο πλαίσιο αυτής της προσπάθειας μια συνάντηση με τον Αμερικανό Πρόεδρο στον Λευκό Οίκο αποτελούσε πάντα τον σημαντικότερο στόχο. Διπλωματικές πηγές δεν αποκλείουν ο Τούρκος Πρόεδρος να αποφασίσει το επόμενο διάστημα να ζυγίσει τα πράγματα διαφορετικά, από τη στιγμή που δεν τον δεσμεύει η λογική της αποκατάστασης των σχέσεών του με τη Δύση. Άλλωστε, αυτό έδειξαν τόσο η στάση του απέναντι στο Ισραήλ κατά τη διάρκεια του πολέμου στη Γάζα όσο και οι συνέπειες των ενεργειών του και η ρητορική του απέναντι στις ΗΠΑ.

Στο πλαίσιο αυτό είναι πιθανό ο Τούρκος Πρόεδρος να θεωρήσει ότι δεν τον δεσμεύει ούτε η ελληνοτουρκική προσέγγιση και να επανέλθει στη ρητορική των προκλήσεων και των απειλών. Διπλωματικές πηγές επισημαίνουν ότι η αναταραχή που προκάλεσε στις ελληνοτουρκικές σχέσεις η υπόθεση των θαλάσσιων πάρκων δείχνει πόσο εύκολο είναι κάτι τέτοιο. Πάντως, η στάση του Ερντογάν στο θέμα του πολέμου της Γάζας, που προκάλεσε την αναβολή της επίσκεψης στην Ουάσιγκτον, δεν εξέπληξε την Αθήνα, καθώς η υπέρτατη φιλοδοξία του Τούρκου Προέδρου είναι να εμφανίζεται ως ηγέτης του ισλαμικού κόσμου και για τον λόγο αυτόν υιοθέτησε ρητορική και ενέργειες που εξοργίζουν το Ισραήλ και το εβραϊκό λόμπι και φέρνουν σε δύσκολη θέση την αμερικανική κυβέρνηση.

Στο υπουργείο Εξωτερικών εστιάζουν τώρα στη προσπάθεια να πάει καλά η επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη στην Άγκυρα και για τον σκοπό αυτόν πραγματοποιήθηκε ακόμα μία συνάντηση ανάμεσα στον Γιώργο Γεραπετρίτη και τον Χακάν Φιντάν, το περασμένο Σάββατο στο Λονδίνο. Εξαρχής η πρόθεση της ελληνικής πλευράς ήταν μια αυθημερόν επίσκεψη που θα μπορούσε να ελεγχθεί καλύτερα και οι δύο υπουργοί Εξωτερικών συμφώνησαν σε ένα σφιχτό πρόγραμμα, ενώ καθόρισαν όλες τις λεπτομέρειες ώστε να μην υπάρξουν περιθώρια λαθών και παρεξηγήσεων. Το κύριο μέλημα της ελληνικής πλευράς ήταν να μη χρησιμοποιήσει ο Ερντογάν το βήμα των κοινών δηλώσεων για να εξαπολύσει επίθεση στο Ισραήλ ή και στις ΗΠΑ και, όπως έχει γίνει ήδη κάποιες φορές στο παρελθόν, συμφωνήθηκε να υπάρξει εκατέρωθεν ενημέρωση για το περιεχόμενο των δηλώσεων των δύο ηγετών, ώστε η κάθε πλευρά να μπορεί να παρέμβει, αν θεωρήσει ότι κάτι μπορεί να τη φέρει σε δύσκολη θέση.

Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι δύο ηγέτες δεν θα μπουν ούτε αυτή τη φορά στα «βαθιά». Στην ατζέντα δεν έχει περιληφθεί το θέμα του καθορισμού των θαλάσσιων ζωνών και της μιας ελληνοτουρκικής διαφοράς, ωστόσο θεωρείται βέβαιο ότι ο Κυριάκος Μητοτάκης και ο Ερντογάν θα συζητήσουν για το μεταναστευτικό και το Κυπριακό, καθώς βρίσκεται σε εξέλιξη η νέα πρωτοβουλία του γενικού γραμματέα του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, για επανεκκίνηση των συνομιλιών. Το κύριο μενού της συνάντησης πάντως αναμένεται να περιλαμβάνει την αξιολόγηση των συμφωνιών, που ήδη «τρέχουν», και της θετικής ατζέντας, καθώς και το χρονοδιάγραμμα για τα επόμενα βήματα έως τον Ιούλιο, όπου θα υπάρξει νέα συνάντηση ανάμεσα σε Μητσοτάκη και Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Ουάσιγκτον.

Σε ό,τι αφορά τις συμφωνίες που «τρέχουν», οι δύο χώρες εμφανίζονται ιδιαίτερα ικανοποιημένες από το πρόγραμμα για τη βίζα μιας εβδομάδας στα ελληνικά νησιά, που ξεκίνησε τον Απρίλιο και αφορούσε σε πρώτη φάση τη Χίο, την Κω, τη Λέσβο, τη Ρόδο και τη Σάμο. Όπως ανακοίνωσε η πρεσβεία μας στην Άγκυρα στις αρχές της εβδομάδας, από τις 30 Απριλίου το προσωρινό πρόγραμμα βραχείας διάρκειας τουριστικών επισκέψεων ξεκίνησε και σε άλλα πέντε ελληνικά νησιά, με τους επισκέπτες από την Τουρκία να μπορούν να υποβάλουν αίτηση για θεώρηση κατά την άφιξή τους και σε Λέρο, Λήμνο, Κάλυμνο, Καστελλόριζο και Σύμη.