Δραματική τροπή παίρνει ο πόλεμος στην Ουκρανία, καθώς συμπληρώνονται επτά μήνες από τη ρωσική εισβολή. Επιλογή περαιτέρω κλιμάκωσης από τον Βλαντιμίρ Πούτιν, σοβαρή και η ευθύνη της Δύσης.

Το πιο τρομακτικό, ωστόσο, είναι ότι ο Πούτιν εμφάνισε για μια ακόμη φορά στο τραπέζι το «χαρτί» των πυρηνικών και μάλιστα ακόμη πιο απειλητικά και αποφασιστικά. Ακόμη και στην περίπτωση που το έκανε για να τρομάξει τους αντιπάλους του, το Κίεβο και κυρίως τη Δύση, δεν μπορεί πια κανείς παρά να βάλει στην εξίσωση αυτή την παράμετρο. Έστω κι αν οι περισσότεροι, μέχρι πρόσφατα, πίστευαν ότι είχε «θαφτεί» πολύ βαθιά.

Η πιθανότητα, βεβαίως, να γίνει χρήση πυρηνικών όπλων στον συγκεκριμένο πόλεμο παραμένει εξαιρετικά μικρή – αν και μεγαλύτερη από ό,τι στην αρχή του. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει και σταδιακά θα αρχίσει να στοιχειώνει τις ζωές μας: Μπορεί σήμερα να ξαναζήσουμε μια Χιροσίμα και ένα Ναγκασάκι ή και κάτι πολύ χειρότερο και καταστροφικό;

Προτού προχωρήσουμε σε οποιεσδήποτε εκτιμήσεις, που αναγκαστικά θα έχουν και συναισθηματική διάσταση, ας διαπιστώσουμε πώς έχουν τα γεγονότα. Και πρώτα από όλα, τι είπε ο ίδιος ο Πούτιν στο διάγγελμά του.

«Εάν η εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας απειληθεί, τότε θα χρησιμοποιήσουμε όλα τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας για να προστατεύσουμε τον λαό μας», τόνισε, αφήνοντας σαφώς να εννοηθεί ότι αναφέρεται στα πυρηνικά. Για να προσθέσει, μάλιστα, αμέσως μετά, ότι «δεν πρόκειται για μπλόφα».

Ας θυμηθούμε, τώρα, τι περιλαμβάνει το πυρηνικό δόγμα της Ρωσίας, όπως διατυπώθηκε στην πιο σύγχρονη εκδοχή του, τον Ιούνιο του 2020, σε ένα κείμενο με τίτλο «Για τις βασικές αρχές της κρατικής πολιτικής της Ρωσικής Ομοσπονδίας αναφορικά με την πυρηνική αποτροπή».

Σε αυτό, λοιπόν, αφού ξεκαθαρίζεται ότι η Ρωσία «θεωρεί τα πυρηνικά όπλα ως μέσο αποκλειστικά για την αποτροπή», περιγράφονται τέσσερις περιπτώσεις που θα μπορούσαν να δικαιολογήσουν τη χρήση τους – ή, όπως έχει επικρατήσει, το πάτημα του «κόκκινου κουμπιού».

Πρόσφατα Άρθρα Κόσμος Κόσμος Συναγερμός στη Γαλλία για πυρκαγιά σε πυρηνικές εγκαταστάσεις Η πυρκαγιά ξέσπασε σε εγκαταστάσεις με ουράνιο. 21/09/2022 21:35 Κόσμος Κοινή δήλωση Φον Ντερ Λάιεν και Λιζ Τρας για τον Πούτιν: «Δήλωση αδυναμίας η επιστράτευση» Η Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και η Λιζ Τρας συναντήθηκαν στη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη και καταδίκασαν τις ρωσικές ενέργειες στην Ουκρανία. 21/09/2022 21:19 Κόσμος Πανικός στη Ρωσία με την επιστράτευση – «Ο Πούτιν κήρυξε πόλεμο ενάντια στην ίδια του τη χώρα» «Ο πανικός που δημιουργήθηκε στη Ρωσία και η αδιαφορία της Ουκρανίας δεν είναι τυχαία», γράφει ρωσική αντιπολιτευόμενη εφημερίδα, σημειώνοντας ότι «η ανακοίνωση από τον Πούτιν της τάχα μερικής, περιορισμένης επιστράτευσης, είναι πιο επικίνδυνη για τους ίδιους τους Ρώσους». 21/09/2022 21:15 Deutsche Welle Πώς θα γίνουν (εικονικά) δημοψηφίσματα στην Ουκρανία; Τα κατεχόμενα εδάφη σε ανατολική και νότια Ουκρανία πρόκειται να προσαρτηθούν στη Ρωσία μέσω δημοψηφισμάτων. Η όλη διαδικασία θυμίζει την προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 21/09/2022 21:12 Κόσμος «Προτιμώ να φύγω παρά να πολεμήσω», λένε οι Ρώσοι Η απόφαση του προέδρου της Ρωσίας για μερική επιστράτευση προκαλεί ανάμεικτα αισθήματα φόβου και πατριωτισμού. 21/09/2022 21:05 video Κόσμος Σφοδρές αντιδράσεις στη Ρωσία μετά την επιστράτευση – Δεκάδες συλλήψεις Διαδηλώσεις πραγματοποιούνται σε πολλές ρωσικές πόλεις μετά τις ανακοινώσεις Πούτιν για την μερική επιστράτευση 21/09/2022 20:48 Κόσμος Θύμα φάρσας ο γιος του Πεσκόφ: Του είπαν ότι επιστρατεύεται – Τι απάντησε Στη Ρωσία, ο γιος του εκπροσώπου του Πούτιν, Ντμίτρι Πεσκόφ, έπεσε θύμα φάρσας. Όταν τον ενημέρωσαν ότι επιστρατεύεται, απάντησε πως θα το… λύσει σε άλλο επίπεδο. 21/09/2022 20:34 Κόσμος Συναγερμός στην ΕΕ για την Ουκρανία – Έκτακτο συμβούλιο των ΥΠΕΞ στη Νέα Υόρκη Οι εξελίξεις στην Ουκρανία θα βρεθούν στο τραπέζι των υπουργών Εξωτερικών της Ευρωπαϊκής Ένωσης. 21/09/2022 20:08 Κόσμος Τι θα σημάνει στην πράξη για την Ουκρανία η μερική επιστράτευση του Πούτιν Το BBC επιχειρεί να αποκωδικοποιήσει την κατάσταση στα πολεμικά μέτωπα στην Ουκρανία μετά την απόφαση Πούτιν να υπογράψει διάταγμα για μερική επιστράτευση. 21/09/2022 20:00 Κόσμος Αγωγή σε βάρος του Ντόναλντ Τραμπ για φοροδιαφυγή Σύμφωνα με τις δικαστικές Αρχές, ο πρώην πρόεδρος των ΗΠΑ παραβίασε τους νόμους για «να αποκομίσει κέρδη για τον ίδιο, την οικογένεια και την επιχείρησή του». 21/09/2022 19:48

Η πρώτη περίπτωση είναι να έχει λάβει «αξιόπιστα δεδομένα αναφορικά με την εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων με στόχο το έδαφος της Ρωσικής Ομοσπονδίας και/ή των συμμάχων της». Η δεύτερη είναι ως απάντηση «στη χρήση πυρηνικών όπλων ή άλλων όπλων μαζικής καταστροφής από ένα αντίπαλο κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας και/ή των συμμάχων της».

Η τρίτη περίπτωση έχει να κάνει με την «επίθεση από έναν αντίπαλο κατά κρίσιμων κυβερνητικών ή στρατιωτικών υποδομών της Ρωσικής Ομοσπονδίας, η διατάραξη των οποίων θα μπορούσε να υπονομεύσει τις ενέργειες στο πλαίσιο της απάντησης των πυρηνικών δυνάμεων». Τέλος, χρήση πυρηνικών θα μπορούσε να αιτιολογηθεί εάν εκδηλωνόταν «επίθεση κατά της Ρωσικής Ομοσπονδίας με τη χρήση συμβατικών όπλων, όταν απειλείται η ίδια η ύπαρξη του κράτους».

Μια «διασταύρωση», λοιπόν, της κατάστασης που επικρατεί, των όσων είπε ο Πούτιν (και έχει ξαναπεί, έστω και όχι σε αυτόν τον τόνο) και των άρθρων του πυρηνικού δόγματος της Ρωσίας μπορεί να βοηθήσει ώστε να εξαχθούν ορισμένα συμπεράσματα.

Το πρώτο αφορά στην κατάσταση που επικρατεί. Εδώ, είναι μάλλον φανερό ότι ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες ούτε κάποια άλλη χώρα της Δύσης έχει πρόθεση, σε αυτή τη συγκυρία, να εκτοξεύσει πρώτη πυρηνικά κατά της Ρωσίας. Πολύ περισσότερο καθώς σε καμία περίπτωση δεν απειλείται έδαφος κράτους-μέλους του ΝΑΤΟ.

Έτσι, καθώς και η Ρωσία είναι σαφής ότι δεν προτίθεται να κάνει «προληπτική» χρήση τέτοιων όπλων, τα δύο πρώτα σενάρια θα πρέπει – λογικά, τουλάχιστον – να αποκλειστούν. Τι συμβαίνει, όμως, με τα επόμενα δύο;

Εδώ η αλήθεια είναι πως τα πράγματα αλλάζουν κάπως, καθώς πολλά επαφίενται στις «εκτιμήσεις» και αξιολογήσεις που θα κάνουν τα επιτελεία και το Κρεμλίνο απέναντι στις όποιες απειλές. Στο τρίτο, για παράδειγμα, δεν είναι απίθανο να έρθει η στιγμή που «κρίσιμες κυβερνητικές και στρατιωτικές υποδομές» θα δεχθούν πλήγματα, φυσικά ή ψηφιακά, στο πλαίσιο μιας κυβερνοεπίθεσης.

Αυτό είναι κάτι που η Δύση έχει τη δυνατότητα να κάνει, αναβαθμίζοντας την παρέμβασή της στον πόλεμο που μέχρι στιγμής περιορίζεται στις κυρώσεις και τον διαρκή εξοπλισμό των Ουκρανών. Σε ακραία περίπτωση δε, θα μπορούσε να είναι και αποτέλεσμα προβοκάτσιας, εάν η απόφαση για χρήση πυρηνικών είχε ήδη ληφθεί και έμενε η δικαιολογία.

Ακόμη χειρότερα είναι τα πράγματα στο τέταρτο σενάριο. Εδώ, πρακτικά, μοναδική προϋπόθεση για τη χρήση πυρηνικών είναι μια επίθεση κατά του εδάφους της Ρωσίας με συμβατικά όπλα, που θα μπορούσε να θεωρηθεί απειλή για το μέλλον της και την ύπαρξή της. Όπως είπε και ο Πούτιν στο διάγγελμά του, «εάν η εδαφική ακεραιότητα της χώρας μας απειληθεί»…

Μπορεί, όμως, κάτι τέτοιο να ισχύσει με αφορμή μια ουκρανική επίθεση στο Ντονμπάς ή τη Χερσώνα και τη Ζαπορίζιε; Προφανώς και ναι, από τη στιγμή που διεξαχθούν τα δημοψηφίσματα και προσαρτηθούν στη Ρωσία, όπως η Κριμαία το 2014. Διότι τότε, πολύ απλά, η επίθεση αυτή θα μπορεί να ερμηνευθεί ως επίθεση κατά της ίδιας της Ρωσίας και, έστω και «τραβηγμένα», ως υπαρξιακή απειλή.

Συμπέρασμα πρώτο, λοιπόν: Ναι, ο συνδυασμός εξελίξεων στα μέτωπα του πολέμου, δημοψηφισμάτων, μερικής επιστράτευσης και διαγγέλματος Πούτιν αυξάνει τον κίνδυνο χρήσης πυρηνικών όπλων, καθώς μοιάζει να στήνεται το αναγκαίο πλαίσιο και να απομένει μόνο η πολιτική απόφαση.

Συμπέρασμα δεύτερο – με αρκετή δόση ρίσκου: Η μοναδική χρήση πυρηνικών όπλων στον πλανήτη έγινε το 1945, επιταχύνοντας την έκβαση ενός πολέμου και τη διαμόρφωση μιας νέας παγκόσμιας τάξης πραγμάτων. Εάν το ζητούμενο είναι και σήμερα κάτι ανάλογο, καθώς ο ανταγωνισμός ανάμεσα στα δύο βασικά στρατόπεδα εντείνεται διαρκώς, τότε οι πιθανότητες για κάτι ανάλογο αυξάνονται.

Συμπέρασμα τρίτο – με μεγάλη δόση ελπίδας: Σε αντίθεση με το 1945, σήμερα υπάρχουν περισσότερες από μία χώρες με τέτοιο οπλοστάσιο. Έτσι, ένας πυρηνικός πόλεμος θα οδηγούσε πιθανότατα στην ερημοποίηση μεγάλου μέρους του πλανήτη, επιδεινώνοντας δραματικά τους όρους επιβίωσης της ανθρωπότητας. Πιθανώς, λοιπόν, το ένστικτο επιβίωσης να επικρατήσει τελικώς, όπως συνέβη και το 1962, στην Κρίση των Πυραύλων της Κούβας.

Από Epi kairos

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.